Jemen – Hadhramout – relacja Wojtka Dšbrowskiego (yemen2_pl.htm)

powinien koniecznie zobaczyć dwie rzeczy: Pierwsza to Stara Sana. Druga to oazy w dolinie

Hadhramout. Pozostałe “places of interest” też sš ciekawe, ale to już

obiekty o niższej iloœci gwiazdek… Ze stolicy do Hadhramout można się dostać na trzy sposoby: autobusami okrężnš

trasš przez Aden i Mukallę, samolotem wewnętrznych linii (za ok. 120 USD w jednš

stronę) do Say’un i landroverem, pod płatnš eskortš Beduinów pustynnym szlakiem z

Ma’rib (przerywana linia na mapie). Ten ostatni wariant, zabierajšcy z reguły dwa dni

jest najbardziej atrakcyjny, ale byłem sam i nie stać mnie było na wynajęcie

godzinie lotu ponad pustkowiami samolot wylšdował na lotnisku w Say’un. Kilka

kilometrów dzielšce lotnisko od położonego po drugiej stronie doliny miasteczka

pokonać musieliœmy zbiorowš taksówkš – lejšcy się z nieba żar wykluczał marsz z

bagażami…  Miasto położone jest malowniczo u stóp wysokiego górskiego

klifu.  Say’un to administracyjny i handlowy oœrodek doliny. Tu skupia się baza

który w słońcu na pewno przekracza 40 stopni. Bez okularów słonecznych i nakrycia

glowy ani rusz! Podziwiam tutejsze kobiety za to że potrafiš w tym klimacie chodzić

ulicami w swoich czarnych strojach. Takie same stroje, tyle że uzupełnione o wysokie,

szpiczaste słomkowe kapelusze nosiły chlopki, które pasły gdzieœ po drodze stadko

podobno Tarim słynšł  w œwiecie arabskim ze swoich muzułmańskich szkół. Dziœ

miasteczko ma ponoć 15 tysięcy mieszkańców i wyraŸnie podupada. Z czasów

miedzywojennej œwietnoœci pozostały opuszczone pałace dawnych wielmożów, które

można za drobnš opłatš zwiedzić. (Niewiele w nich do zobaczenia z wyjštkiem

poobijanych stiuków i kolekcji różnych rupieci).   Potem wypada już tylko

wlać w siebie kolejne pół litra wody i szukać na głównym placyku zbiorowej

dziwnego, że UNESCO wpisało Shibam na listę œwiatowego dziedzictwa i przekazuje

œrodki na restaurację tych spoœród “wieżowców”, którym po setkach lat

opierania się pustynnym wiatrom, upałowi, rzadkim opadom i powodziam grozi rozsypanie

się. Miasto otoczone jest murem, z głównš bramš od strony przelotowej szosy.

Wydaje mi się, że najbardziej malowniczo œciana wieżowców prezentuje się od strony

zachodniej, gdzie do muru obronnego przylega duża palmiarnia. Wsród palm stoi tu

niewielki biały meczecik przydajšc jeszcze krasy orientalnemu krajobrazowi.   

Przyjechałem do Shibamu po południu, gdy słońce operowało właœnie z tej

strony.  Grzało strasznie, a ja łaziłem od palmy do palmy w piasku miałkim

jak puder szukajšc dla was tego najlepszego ujęcia. Czy mi się w końcu udało? – ano

oceńcie sami na obrazku

poniżej…               

dokładnie takie same obrazki podziwiali wędrowcy z grzbietów wielbłšdów, które

jeszcze pół wieku temu zmierzały w górę Doliny Hadhramout niosšc w jukach daktyle,

kadzidło i zamorskie tkaniny.  W kronikach odnotowano, ze przez czas jakiœ Shibam

był nawet stolicš całej doliny…  A na stałe – siedzibš gubernatora, który

rezydował w tutejszej cytadeli.  Karawany przybywały z daleka… Ludzie podziwiali

niezwykły kunszt tutejszych budowniczych.  Bo też zapewne nie widzieli w œwiecie

zamieszkuje w Shibam podobno ponad 7000 ludzi.  Pewnym novum, które

pojawiło się w tutejszej architekturze jest zwyczaj malowania całych domów albo

chociaż ich górnych częœci białym wapnem. Wynajmuje się do tego celu grupy malarzy,

którzy koczujš przy beczkach pełnych mielonej kredy na dole – przy szosie. Na desce

zawieszonej na dwóch sznurach opuszczajš się ze szczytu takiego wieżowca i machajš

ręcznymi pędzlami az miło popatrzeć…  Bez szelek ratowniczych i żadnego

budowle, które rzucajš się w oczy po przekroczeniu bardzo solidnej głównej bramy to

odnawiane obecnie pałace imamów (na zdjęciu obok). Podobno w ich wnętrzach będzie

wkrótce muzeum. Zaraz dalej zaczyna się prawdziwy labirynt wšskich i przepaœcistych

uliczek – wšwozów.   Na ich parterach doœć często znaleŸć można sklepiki –

także takie z pamištkami. No i tutaj czeka niestety przybysza pierwsze niezbyt miłe

sprzedawcy potrafiš być wyjštkowo natarczywi – jak nigdzie indziej w tym kraju i

potrafiš popsuć przyjemnoœć zwiedzania…  Myœlę, że przedtem to ich popsuli

bogaci turyœci z zachodu… Trzymajcie sie zatem raczej z daleka od nich i ich

“antyków”. Jedyne warsztaty, do których warto wstšpić to te snycerskie –

gdzie rzeŸbiš nie tylko piękne panele drzwiowe ale także przemyœlne drewniane zamki

otwierane skomplikowanym, także drewnianym kluczem.  W uliczkach Szibamu dominuje

mrok – trudno znaleŸć takš która będzie odpowiednio oœwietlona do zdjęcia.  

kobiety, które próbuję dyskretnie fotografować przemykajš szybko wzdłuż ulic, a na

widok cudzoziemca jeszcze przyspieszajš kroku. I choć w ich czarnej szacie widać tylko

jednš waskš szparkę – na oczy – to i tak uciekajš przed kamerš.  Po raz pierwszy

w Jemenie widzę, że co bardziej eleganckie damy jako uzupełnienie stroju noszš czarne

rękawiczki…   W tym upale!…     Jest tu kilka meczetów

z tym największym, Pištkowym na czele. Trafiam właœnie na moment gdy ludzie wychodzš

stronie wadi (koryta wyschniętej rzeki) jest nowa częœć miasteczka, a za niš stromy

grzbiet górski. Warto się wdrapać na ten grzbiet choćby do wysokoœci rezerwuaru wody

aby popatrzeć na stary Shibam z lotu ptaka…  Zasapałem się solidnie poganiany

okrzykami arabskich dzieciaków (aby wyjœć na zbocze trzeba znaleŸć œcieżkę między

domami). Ale widok, który otworzył się tam na górze wynagrodził ten wysiłek.  

Siedziałem na skałce jak urzeczony, zapomniawszy o zaschniętym gardle i o tym, że

butelka na wodę już dawno jest pusta. Chylšce się ku zachodowi słońce złociło

szczyty budowli.  Przede mnš pysznił się w całej okazałoœci legendarny Shibam –

marzenie podróżników, Manhattan Pustyni – jak napisali o nim współczeœni poeci.

  Powiem wam, że niewiele przeżyłem na trasie tej podróży podobnie facynujšcych