Wojtek Dabrowski – Saba Island 2011 (Saba1.htm)

Do 2010 roku obie wysepki należały do Antyli Holenderskich. Obecnie należą do

grupy trzech karaibskich “special municipalities” (po naszemu:

specjalnych gmin) należących do Holandii i

są w związku z tym są zamorskimi terytoriami Unii Europejskiej. Do tej grupy

należy także leżąca na południu Karaibów wyspa Bonaire.  Holendrzy

mówią potocznie o tych trzech “special municipalities”: BES Islands (od

pierwszych liter ich nazw). A nazwę Sint Eustatius – Wyspa Świętego

odnaleźć większą i lepiej znaną holendersko/francuską wyspę Saint Maarten – nasze

wysepki leżą nieco na południe od niej, w grupie Leeward Islands – Wysp

mogące przyjmować nawet międzykontynentalne odrzutowce i dzięki temu stał

się

stronie: St Eustatius.   

kilkudziesięciu

kilometrów – z siostrzanej wyspy Statia. Mały, śmigłowy samolocik potrzebuje

zaledwie kwadransa, by przylecieć na Sabę z St Maarten. Lądowisko na Sabie

jest bardzo krótkie i należy podobno do dziesięciu najbardziej

niebezpiecznych na świecie. Śmigłowe samoloty o krótkiej drodze lądowania i

startu (STOL) podchodzą prawie zawsze z prawej strony – ocierając się niemal o

stromy Klif Piratów.  I muszą zdecydowanie i szybko wyhamować, bo pas

przybysze przechodzą kontrolę paszportową w ciasnym budyneczku terminalu

widocznym na zdjęciu poniżej. Zdjęcie zrobiłem z drogi dojazdowej na

1959 roku. Upamiętnia ten ważny dzień tablica w terminalu. Pas startowy

zbudowano w latach sześćdziesiątych. Przedtem na wysepkę można było dotrzeć

Cove Bay w której miejscowa administracja próbowała zbudować plażę.

Doprowadzono drogę, zbudowano pawilon i sprowadzono z St Maarten biały

piasek, ale spłukał go do morza pierwszy sztorm. Wyspiarze nie daja za

przyległego półwyspu otwiera się piękny widok na zatokę Spring Bay i

nadmorski szczyt Old Boobie Hill: 

otwartego morza można zobaczyć  The Tide Pools: naturalne baseny w

spieniona woda wdzierała się między skały jedynie wtedy, gdy nadchodziła

komunikacji poza kilkoma prywatnymi taksówkami. Najczęściej czekają one na

przylatujący samolocik. Ceny za kursy są sztywne i wysokie: do Windwardside

13 USD, do Bottom – 20. Plus dolar za każdą sztukę bagażu. Próbowałem

taktownie się targować – bez skutku. W końcu pojechaliśmy, wspinając się

górską drogą do Bramy Piekieł (Hell’s Gate)- pierwszego osiedla na jedynej

nazywającej się Brama Piekieł? Więc choć od niepamiętnych czasów tak się to

miejsce nazywało kilkanaście lat temu zmieniono nazwę na Zion’s Hill (Góra

Syjonu) i taka jest tablica przy wjeździe do osady. Ale na mapie wyspy wciąż

pisze: Hell’s Gate. W Hell’s Gate zbudowano na zboczu zgrabny katolicki

jeszcze wyżej, aż do położonego w górskim siodle, mniej więcej w środku

chmurami szczyt nad Windwardside to najwyższe wzniesienie Saby – Mt. Scenery.

Wulkaniczna góra wyrasta na 877 m ponad poziom morza. Na szczyt poprowadzony

jest szlak. Trzeba szczęścia, by znaleźć się na szczycie w tych rzadkich

chwilach, gdy nie ma tam obłoków. Złapałem taki moment dla fotki (zdjęcie

poniżej), ale wejście na górę zabiera 1,5 godziny i zanim przygotowałem się

powiewają flagi) mieści się sprawnie działające biuro informacji

turystycznej. Mają nawet swój serwis w internecie:

którymi z trudnością przeciskają się samochody mają wiele uroku, wszędzie tu

pierwszej chwili odnosi się wrażenie, że mieszkańcy Windwardside dbają o

mającej tylko 5 kilometrów kwadratowych powierzchni mieszka ponoć tylko 1500

turystykę. Miejscowe władze reklamują Sabę jako “The unspoiled queen” –

za to wiele

szlaków turystycznych, a w Trail Shop (na zdjęciu po lewej) można nie tylko

uzyskać informacje, ale także wypożyczyć ekwipunek i wynająć przewodnika. 

ma plaż, to są tu ponoć doskonałe warunki do nurkowania z aparatem tlenowym

czyli do divingu. Nie znam sie na tym, bo dla mnie ten sport był zawsze zbyt

drogi – trzeba opłacić nie tylko sprzęt, ale także motorówkę, która zawiezie

was na miejsce nurkowania. Do oglądania podwodnych ogrodów wystarczała mi

maska i rurka. Na wysepce są trzy agencje oferujące diving – ponoć najlepsze

znajdziecie także kilka zakładów usługowych i sklepików z pamiątkami.

Specjalnością wyspy są… koronki. Kilka starszych pań utrzymuje się z

szydełkowania – w ich domach można obejrzeć jak powstają serwetki i

ulicy stoi malowniczy katolicki kościółek Św. Pawła z czerwonymi okiennicami. Saba

wiele razy zmieniała swoich władców. Zanim na dobre zadomowili się tu

Holendrzy wyspa należała do Hiszpanii i Francji, byli tu także osadnicy z

przelotowej ulicy znaleźć można dwa sklepy spożywcze gdzie bochenek chleba

Hill znalazłem najtańszą noclegownię na Sabie: El Momo Cottages. Zaraz na

wstępie niespodzianka: z drogi trzeba wnieść swoje tobołki stromymi

expensive accommodation on Saba: “El Momo” – they charge 50 USD per cottage

kilka zaledwie drewnianych domków rozrzuconych na zboczu wśród bujnej

roślinności i kwitnących krzewów. Na poziomie recepcji jest jadalnia

(śniadanie 9,50 USD, packed lunch 11, małe piwo 3 USD) oraz niewielki

basenik. Domki można rezerwować przez internet. Najtańszy – z wentylatorem i

wspólną łazienką na zewnątrz kosztuje 50 USD za dobę plus 5% podatku, minus

przygotowani na niespodziankę: robaki o długości 5-8 cm które pojawiają się

wszędzie, także w łóżku o każdej porze dnia i nocy. Na szczęście nie gryzą,

ale to niezbyt przyjemne obudzić się w środku nocy, czując, że coś po tobie

pełznie. Uprzejma obsługa twierdzi, że to normalne, bo jesteśmy przecież w

tropikalnej dżungli. I to jest eco-lodge. Moskitier nie ma choć komary

dokuczają – umiarkowanie.  Może warto przywieźć własną moskitierę i

podwójne gniazdka: 110 i 220 V, a także bezpłatna sieć wi-fi, dzięki której

mogłem słuchać polskiego radia. Przywieźcie grzałkę, to unikniecie płacenia

wspinającą się zygzakami z lotniska do Hell’s Gate. Kolejny jej odcinek

prowadzi zboczem z przesłoniętego chmurami Windwardside do Saint John’s na

wybrałem się kolejnego dnia. Maszerowałem wytrwale szosą, gdy obok mnie

zatrzymał się osobowy samochód. Smagły mężczyzna zaproponował mi

podwiezienie. Po chwili rozmowy okazało sie, że to katolicki ksiądz –

Filipińczyk.

Zatrzymał się na moment za St John’s, abym mógł sfotografować dla was

kompleks budynków Wyższej Szkoły Medycznej, czasem nazywanej dumnie

Uniwersytetem Medycznym. To ciekawa instytucja stworzona przez miejscowe

władze i wykładowców z USA i Kanady. Studenci w obszaru całych Karaibów mają

tu 5 semestrów nauki. Najbardziej wytrwali, którzy mają dobre wyniki mogą

także od środka: na uwagę zasługują współczesne malowidła na sklepieniu nad

się, że artystka (bo ich twórcą jest kobieta) obok aniołków o jasnym kolorze

skóry namalowała również ciemnoskóre aniołki… 

wędrówki wąskimi uliczkami przekonałem się, że The Bottom to schludne i

którym powiewają na masztach trzy flagi krajów BES (flaga Saby ma na środku

żółtą gwiazdę) rezyduje administracja trzech karaibskich “specjalnych gmin”

której zawijają małe promy – motorowe katamarany – przywożące codziennie z

St Maarten zaopatrzenie i pasażerów. Rozważałem skorzystanie z tej drogi na

wyspę i wyszło na to, że po dodaniu kosztów taksówek z portu/do portu kaszt

jest taki sam jak koszt samolotu. No i poleciałem – ciekaw widoku wyspy w

celna oraz mały bar (szyld masie obok). Stąd motorówkami wyruszają na rafę

miłośnicy divingu.  Tu wysadzają jednodniowych turystów małe statki

wycieczkowe wyruszające z St Maarten. Widziałem, że rozbudowują ten port.

wypocić, aby tą samą drogą wspiąć się z powrotem do The Bottom. Na szczęście

pytałem o drogę do The Ladder. Przy okazji poprosiłem o zdjęcie – obiektyw

wspaniale kwitnące krzewy. Wydaje mi się, że nigdy wcześniej nie widziałem

zboczu wzgórza biegnie kończąca się ślepo ulica. U jej krańca zaczyna się

szlak nazywany The Ladder (40 minut stromego zejścia). To zbudowana przez

pierwszych osadników ścieżka z wieloma wykutymi stopniami, prowadząca w dół

– na samo wybrzeże. To tam w dole pierwsi osadnicy wyładowywali swoje

towary, by po The Ladder wnieść je do osady. Podobno ten “landing”

funkcjonował do lat 70-tych. Dziś w dole na tym odcinku wybrzeża jest

krajobraz Saba jest miejscem chętnie uczęszczanym przez jachty.  A to

kotwicowisko, po zawietrznej stronie wyspy to względnie spokojny, osłonięty

można zobaczyć w dali samotna skałkę, która miejscowi nazwali Diamond Rock.

miejscowi nazywaję po prostu The Road wróciłem do mojej kwatery za

Windwardside. The road wybudowano w latach 1947 – 1958. Pierwszy samochód

wybrałem się na krótki spacer do krańca drogi przebiegającej zboczem Booby

Hill – tej samej przy której leży El Momo. U krańca tej drogi zaczyna się

kawałek niezwykle stromego asfaltu (zdjęcie poniżej) prowadzący w górę, do

mogą tu mieć luksus i poczucie doskonałej izolacji od otaczającego świata.

hotelowym tarasem jest tylko 400-metrowe urwisko. Mieszka się tu jak w

niedostępnym orlim gnieździe… 

Gdy wstał ranek tu na dole gościło słońce, ale jak widać na zdjęciu obok –

rozkopana. W rowie układano rury dla doprowadzenia nowych kabli do anten na

szczycie Mt Scenery. I tu zaczęła się katorga – musiałem odcinkami iść

okrakiem nad wykopanym rowem, przeskakiwać z jednej strony na drugą i

uważać, by po niestabilnych kamieniach nie ześlizgnąć się do wykopanego

rozwidlała się. Łatwiejsze i przetarte odgałęzienie prowadziło w prawo ku

wieży antenowej. Ale mnie wydawało się, że wyższy wierzchołek jest z lewej.

Ruszyłem zatem najpierw w lewo wśród chaszczy. W tej zielonej ścianie

wyróżniły się wysokie nawet na 4 metry elephant ears – słoniowe uszy – o

przedzieranie się przez zielony gąszcz, przechodzenie pod zwalonymi

Trzymając się grubych “słoniowych uszu”, brnąc w błocie i podciągając się

rękami na skałkach dotarłem w końcu do betonowego słupka wyznaczającego

kulminację. 877 metrów. Dookoła przepływały obłoki. Nie było nawet miejsca,

Po kilku minutach oczekiwania odsłonił się widok na zachodnie wybrzeże

widać było tylko morze mgły… Wkrótce obłoki miałem już ze wszystkich

stron…  Trzeba było wracać po cmokającym pod butami błocie. Schodzić

antenowej wieży. Ale tu też królowała mgła i mogłem sfotografować tylko

wielkie drzewiaste paprocie rosnące wokół masztu. Przy okazji okazało się,

chmury po drugiej stronie zagłębienia dawnego krateru zobaczyłem ten

wierzchołek, na który udało mi się wspiąć godzinę wcześniej – widać go w

masztu jest urwisko, z którego normalnie powinien otwierać się widok na

Windwardside. Pół godziny siedziałem i czekałem na okno w obłokach.

schodzić. Nie wszystkim udało się zejść tego dnia szczęśliwie. Na rozkopanym

odcinku ścieżki złamał nogę holenderski turysta – spotkałem ekipę ratunkową,

zmęczony wróciłem do cywilizowanego świata. Mieszkańcy Windwardside

przypinali właśnie na przydomowych palmach wielkie czerwone kokardy –

tropikach te święta obchodzi się w zupełnie innej atmosferze – wśród kwiatów

Obawiałem się tylko oglądając ten mój ostatni zachód słońca na Sabie, czy

następnego ranka nie będzie mgły i czy na to niebezpieczne lądowisko na

Sabie przyleci po mnie samolocik. Gdyby nie przyleciał, misternie

skonstruowana powrotna marszruta składająca się z czterech kolejnych lotów

rano nie było i szczęśliwie wróciłem do Gdańska. I tak zakończyła się

kolejna ciekawa podróż odbyta statkami, samolotami i pieszo…