Wojtek Dabrowski – Madagascar part 1: (Madagaskar1.htm)

Port lotniczy stolicy znajduje się w Ivato – w

odległości 20 kilometrów od centrum. A ponieważ mój samolot wylądował

wieczorem zdecydowałem spędzić pierwszą noc w skromnym hoteliku “Manoir

Rouge” w pobliżu lotniska (niecałe 2 km). Po wyjściu z terminalu i przejściu

przez parking trzeba skręcić główną ulicą w lewo. Skromny pokój ze wspólną

ariary, teraz dają

aż 3700). Poranek

pozwolił mi popatrzeć na okolicę. To był typowy krajobraz wschodniego

Ze względów praktycznych postanowiłem pozostawić sobie zwiedzanie stolicy na

koniec pobytu na Madagaskarze (powstaje w ten sposób pewna rezerwa czasu) i niezwłocznie

wyruszyć w trasę – do miasta Antsirabe. Na peryferiach stolicy znalazłem

mikrobus jadący w tamtą stronę. Cena biletu to 10000 ariary, ale mikrobus

rusza w trasę dopiero wtedy, gdy się zapełni pasażerami. Czekałem ponad

godzinę, co i tak było dobrym wynikiem. Bilet wykupiłem dopiero w chwili

odjazdu. Trasa, mająca 170 kilometrów prowadziła doliną pełną zielonych o

poziomem morza i na pierwszy rzut oka robi dobre wrażenie. Ulice w centrum

są czyste i prawie bez wybojów. Przyciąga uwagę ciekawy pomnik

niepodległości (na zdjęciu poniżej). A Polakowi miło było odnotować ulicę

Najładniejszą budowlą w mieście wydał mi się nie kościół czy ratusz (jak to

często bywa), ale wybudowana w czasach kolonialnych

poczta – to ten budynek po prawej. A w głębi widać stację kolejową, przy

pousse-pousse. Riksze, których siłą napędową jest człowiek spotykałem

już wcześniej w Azji, ale nigdzie nie były one tal powszechnie używane jak

tu, w w Antsirabe. Wsiadając do takiej rikszy zawsze miałem jakieś moralne

opory: jak to? Człowiek będzie mnie ciągnął? I do tego bosonogi?  Trzeba

było sobie wytłumaczyć, że w tym biednym kraju dla tego kulisa to jest być może

jedyna możliwość zarobienia pieniędzy na utrzymanie siebie, a często także i

Kulisi całymi godzinami przesiadują przed hotelami i pensjonatami. Każda

riksza ma swój numer rejestracyjny. -Zapamiętaj mój numer, będę tu stać do

wieczora, gotów na następny kurs z tobą! – słyszałem nie raz. Z tych riksz korzystają

Ale nie całe Antsirabe wygląda tak elegancko. Kiedy zawróciłem na południe

idąc w kierunku bazaru krajobraz ulicy zaczął się zmieniać: pojawiły się

biedne sklepiki, kramy wystawione na chodnik i wędrowni przekupnie z

Tutejszy bazar nazywa się Petit Marche i kogoś, kto nie zna Afryki może

przyprawić o mały wstrząs. Ludzie sprzedający powiązane żywe kury, kupkę

cebuli czy limonek są często obdarci i chodzą boso. Obok nich siedzą wprost

W pobliżu Antsirabe położone są dwa malownicze, niezbyt duże jeziora:

Tritriva. Wiedziałem z przewodników, że najlepiej dotrzeć do nich wynajętą

taksówką, która przywiezie podróżnika z powrotem do miasta. Targi o cenę

takiej rundy zaczęły się od 25 dolarów, a skończyły się na 12 USD. Płaciłem

oczywiście w miejscowej walucie, bo dewizy na Madagaskarze nie są chętnie

Lac Andraikiba jest krągłe i ma prawie kilometr średnicy. Malgaska królowa

Ranavalona II przyjeżdżała tu na wypoczynek jeszcze w XIX wieku. Potem, w

czasach kolonialnych Francuzi uprawiali na tym jeziorze wodne sporty.

Andraikiba jest już tylko atrakcją krajobrazową i poza jedną restauracją

Miejscowe kobiety przychodzą tutaj prać bieliznę, która schnie potem

rozłożona na nabrzeżnych łąkach. Technika prania jest taka sama jak przed

półszlachetnych kamieni. Po oszlifowaniu są one oferowane turystom jako

pamiątki. Często mają zaskakującą formę barwnych kamiennych jaj. Wszędzie

tam, gdzie pojawiają się turyści spotkać można małe dzieci z koszykami

Tritriva. Mijaliśmy małe wioski, a obok nich – rodzinne grobowce Malgaszów.

Czegoś takiego nie widziałem nigdzie na świecie. Tu nie chowają ludzi na

cmentarzach ani przy domostwach, ale w polu! Grobowce są różnego kształtu i wysokości. Wejście

do komory grobowca zawsze jest zastawione wielkim kamieniem. Aby go usunąć

Do drugiego jeziora –

Tritriva nie ma już swobodnego dostępu. Powitała mnie brama, budka strażnika

i regulamin zwiedzania, z którego wynikało, że muszę zapłacić za wstęp 3000

Tritriva jest zupełnie inne. I ono powstało w dawnym wulkanicznym kraterze,

ale jest znacznie mniejsze (ma wymiary zaledwie jakieś 100 na 250 metrów) i

ma bardzo strome, skaliste brzegi. Na dużym odcinku obwodu tworzą one

Odwiedza to miejsce sporo turystów i to dla nich zbudowano ścieżkę,

obiegającą jezioro dookoła. Przewodnicy opowiadają turystom legendę o parze

kochanków, która nie mogąc się wbrew zwaśnionym rodzinom połączyć rzuciła

się z klifu do jeziora. Bardziej wiarygodnie brzmi opowieść o Chińczyku,

który postanowił przepłynąć obłożone tabu jezioro wzdłuż. Skoczył do

jeziora, ale już z niego nie wyszedł. Podobno w dole, na zboczu ma swój

Wróciłem do mojego hotelu “Ville d’Eau” koło południa, spakowałem plecak i

wsiadłem do czekającej rikszy. Plecak, jak widać na zdjęciu miał pokrowiec

zrobiony ze starego ortalionowego płaszcza – taki pokrowiec był konieczny,

bo w tutejszych autobusach bagaż jedzie na dachu pojazdu w kurzu, deszczu i

w towarzystwie brudnych skrzynek, worków i tobołów.  Stacje autobusowe

wszędzie tu zlokalizowane są na peryferiach miast, więc jazda rikszą trwała

około 20 minut. Na wyboistym odjazdowym placu czekały nie tylko pojazdy, ale

także tłum przekupniów i żebrzących dzieciaków. Tak wyglada oglądana tu na

Mikrobus do Ambositry już czekał. Ale nie byłem pewien, kiedy odjedzie bo

zapełniał się bardzo wolno. Czekaliśmy oblegani przez sprzedawców jedzenia,

napojów i towarów najróżniejszych – widać to na zdjęciu poniżej. Nauczony

doświadczeniem 4000 ariary za przejazd zapłaciłem dopiero wtedy, gdy

mieliśmy ruszyć. Bo czasem na takim placu pojawia się mikrobus przelotowy,

część ludzi przesiada się do niego, a ci, co zostają czekają na zapełnienie

W końcu jednak pojechaliśmy! Podziwiałem przez okno krajobraz centralnego

Madagaskaru. Mało w nim lasów, bo miejscowi  w swoich kuchniach palą

drewnem i drzewa idą pod topór. Trwa deforestacja. Przy drogach w wielu miejscach stoją

Wiele tutejszych dróg to gliniaste szutrówki. Deszcz je łatwo rozmywa, wiec

po opadach trzeba je naprawiać. Kiedy na takiej drodze trafi się na ekipę

Ambositra, do której dotarłem pod wieczór okazała się dużym miastem

rozrzuconym na wzgórzach. Wybrany hotel “Sympha” zastałem na głucho

zamknięty. Musiała go zastąpić go stara rudera z dumnym napisem “Tropical”,

gdzie za 10600 ariary dostałem pokój na poddaszu z łazienką na zewnątrz. Zaczęło padać. Po wrażeniach długiego dnia byłem solidnie

zmęczony. W hotelowej restauracji zjadłem porcję kurczaka z ryżem za 4000 ariary, popiłem piwem za 1200 i z ulgą położyłem się spać, odkładając

błękitne, ruszyłem więc na zwiedzanie. Była przy tym okazja przypatrzeć się,

jak budzi się miasto – jak kulisi wiozą w rikszach do szkoły dzieci z

nic więc dziwnego, że miejscowi maszerują środkiem ulicy. Na samotnego ‘białasa”,

odwiedzić Klasztor Benedyktynek. Trudno nazwać go zabytkiem, bo został

zbudowany w 1934 roku, ale wyróżnia się on ciekawą architekturą. Przy

klasztorze kwitną drzewa frangipani i straszy ruina starego kościoła, który

z produkcji serów. Kiedy się tam pojawiłem chciałem oczywiście zaopatrzyć

się w serek – również dlatego, że w tutejszych biednych sklepikach nie

uświadczycie ani sera ani masła, ale czarna siostrzyczka sprzedająca

dewocjonalia oświadczyła mi, że przed porą deszczową produkcja mleka w

okolicy spada i serów nie ma. Dopiero, gdy wyjawiłem, że jestem z Polski jej

serce zmiękło i przyniosła z kuchni kilogramowy krążek, za który zapłaciłem

7500 ariary. Pewnie dlatego, że słowo “Polonaise” wciąż tu się kojarzy

wnętrza. Katoliccy księża- misjonarze przybywający z Europy przed udaniem

była wizyta w Parku Narodowym Ranomafana. Park leży na wschód od głównej

szosy RN7 i po to, by sie do niego dostać trzeba dojechać najpierw daleko na

południe – do Finarantsoa i tam szukać transportu na wschód. Trwało to

długo, ale mimo wszystko miałem szczęście, że znalazłem minibus jadący w

tamtym kierunku. Stawał wielokrotnie – również wtedy gdy ktoś z pasażerów

gdzie stoi prymitywne schronisko “Gite Rianala”. Wyboru nie było: są tu

tylko 3 sale zbiorowe po 8 lóżek. Toalety i zimny prysznic umieszczono w

budce w podwórku. Rozpinam nad piętrowym łóżkiem własną moskitierę, bo w

sali słychać bzyczenie i idę

Rano w naszym “gite” pojawiło się kilku przewodników. Z braku dobrych map i

oznakowania na szlakach turyści są właściwie skazani na korzystanie z ich

usług. Wynagrodzenie przewodnika zależne jest od wybranej trasy. Ja za pół

dnia zapłaciłem 20 tysięcy ariary. Ponadto trzeba było zapłacić 25 tysięcy

wysokie gumiaki. Jeszcze nie wiedziałem po co… Ruszyliśmy wąską ścieżką,

która wkrótce zagłębiła się w gęstą, wilgotną dżunglę, pełną omszałych

drzew, zwisających lian, krzyku ptaków. Wkrótce dotarliśmy do małych, ale

Nieco powyżej był wodospad mający kilkanaście metrów wysokości. I na

szczęście miał perspektywę, pozwalającą na robienie zdjęć. Ba, mało tego,

można było wdrapać się tam na górę i zrobić zdjęcie z progu tego wodospadu –

1991 roku mieszka 12 gatunków lemurów. Widziałem po drodze kilka okazów w

tym 3-osobową rodzinę, ale przemykały w ciemnej dżungli zbyt szybko, aby je

jakieś pół godziny – wyżej i wyżej, aż w końcu ściana zieleni się rozsunęła

odsłaniając wejście na punkt widokowy Bellevue. Na urwisku urządzono tu

kolejna spieniona górska rzeka. Zszedłem w trawy na jej brzegu dla lepszego

ujęcia i… już w chwile później pożałowałem! Poczułem, że mimo długich

spodni coś gryzie mnie po łydkach. I nie były to komary, ale krwiożercze

pijawki, którym minuta czy dwie wystarczyły by po butach wpełznąć na moje

nogi. Musiałem błyskawicznie ściągnąć spodnie, by oderwać je od skóry. Z

miejsc, gdzie się przyssały wyciekała krew.  Na szczęście miałem jak

sobie sprawy jakie były konsekwencje jego wykonania. A ja pewnie do końca

wędrówki kwitły takie wielkie, białe dzwonki (miały po kilkanaście

centymetrów długości). Spotykałem je wcześniej w różnych krajach Azji,

ponownie przy bramie parku, zapłaciłem Edmondowi za przewodnictwo i

poszedłem do “gite” umyć się i zabrać swój bagaż. Gdy pół godziny później

wróciłem na drogę zobaczyłem jak mój Edmond przegrywa w karty z innymi

przewodnikami zarobione u mnie pieniądze…   Ja natomiast miałem

problem: jak dostać się stąd do najbliższego miasta – do Finarantsoa? Miałem

szczęście: przejeżdżała grupa białych turystów i zabrali mnie ze sobą,

Moi dobroczyńcy dysponowali znacznie większą ilością pieniędzy niż ja i

zatrzymywali sie przy przydrożnych kramach by oglądać oferowane wyroby

W jednych kramach dominowały plecionki, a w innych takie oto butelki. Z

daleka wyglądało to jak prymitywna stacja benzynowa (w wielu krajach Afryki

widziałem paliwo sprzedawane przy drogach w butelkach po napojach). Ale z

bliska okazało się, ze w butelkach jest… miód. I to wcale niedrogi: za

butelkę półlitrową 2000 ariary… Tylko z czystością tego produktu mógł być

spotykałem miejscowych, którzy z wieloletniego przyzwyczajenia podawali ceny

we frankach malgaskich, które zostały zastąpione przez ariary zaledwie rok

domki: budowane na planie kwadratu, wysokie, kryte strzechą, o ścianach z

towarzyszyły nam łagodne wzgórza. Na ich trawiastych zboczach pasły się

stada popularnego tu bydła zebu, Zebu wykorzystuje się jako zwierzęta

Po południu byłem już w Finarantsoa – stolicy regionu, w której mieszka

blisko 200 tysięcy ludzi.

W krajobrazie Finarantsoa dominuje wielka katedra (na zdjęciu poniżej),

której wnętrza nie udało mi się jednak zobaczyć, bo zawsze kiedy

Na wzgórzu ponad miastem ustawiono figurę Matki Bożej z dzieciątkiem. Ładny

stąd widok na kotlinę w której rozłożyło sie miasto. Sama rzeźba jest nieco

kiczowata, ale z dużej odległości tego nie widać. Wieczorem figura jest

Rano spacerowałem jeszcze starannie brukowanymi ulicami, przy których

spotyka sie przykłady francuskiej architektury kolonialnej. W najstarszej

części Finarantsoa znaleźć można wciąż tradycyjne, jednopiętrowe drewniane

routiere” czyli stację autobusów. Do Ranohira miałem dotrzeć dopiero po 7