Miasta starego Tybetu – Wojciech Dšbrowski relacja z podróży, zdjęcia i informacje (Gyantse_pl.htm)

jest czwartym co wielkoœci miastem Tybetu i ma jakieœ 10 tysięcy mieszkańców – jak na

Tybet to dużo!      Strategiczne położenie przy karawanowym

szlaku wiodšcym z Sikkimu i Bhutanu do Lhasy decydowało o militarnym i handlowym

znaczeniu tego oœrodka, który jak żadne inne miasto Tybetu zachował do dziœ

wzgórza góruje ponad miastem sylwetka tybetańskiego fortu (Dzongu) wzniesionego w XIV

wieku, który strzegł przebiegajacego tędy szlaku. Fort był oblegany przez brytyjskš

ekspedycję, która wdarła się do Tybetu od strony Indii w 1904 roku… Potem

Brytyjczycy doprowadzili tu z Indii linię telegraficznš i założyli agencję

dostania sie do fortu nie powiodły się – choć nie ma tam wojska brama jest zamknięta i

niesposób się dowiedzieć, kto ma klucz. U stóp fortu rozłożyła się stara dzielnica

z labiryntem waskich uliczek utworzonym przez ciasno stłoczone, szare, jednopietrowe

gliniaki.           W Gyantse jest

fabryka, a właœciwie manufaktura, w której ręcznie tkajš tybetańskie dywany i

miasta z Dzikiego Zachodu – szeroka główna ulica nie ma nawierzchni   i zaprzęgi

podnoszš na niej tumany kurzu. Ale u jej krańca nie znajdziemy biura szeryfa, 

wypełnione sš tradycyjnymi tybetańskimi domami. Na parterach często mozna zobaczyć

solidne drewniane drzwi nabijane metalowymi ćwiekami. Czasem sš otwarte i zapraszajš do

skromnego sklepiku lub jadłodajni…   A w jadłodajni tybetańskie pierogi z

mięsem – momo – po 6 sztuk za 1 juana. Do tego herbata z termosu stojšcego na

zapisano, że w tutejszym klasztorze mieszkało w najlepszych czasach około 3000

mnichów.  Bardzo orginalnym  elementem architektonicznym jest tu wielki czorten

– Pango Chorten, zbudowany w XIV wieku – to ta wieża po lewej stronie.  Nazywajš go

też Kumbum – “Pagoda 100 tysięcy wizerunków”.  Wewnštrz budowli sš

klasztornym dziedzińcu widziałem wiecej psów niż ludzi. Pieski w zasadzie nie sš

agresywne, ale mimo to lepiej omijać je z daleka… Klasztor w Gyantse wyróżnia sie

także i tym, że przechowuje się w nim (w opłakanych warunkach) liczšcy tysišce

starych woluminów księgozbiór. A poza tym widzialem tu to co w innych klasztorach –

dziesištki i setki różnych wyobrażeń Buddy i tybetańskich œwiętych przed którymi

dziedzińcu klasztoru w kilku szeregach czekajš na  pielgrzymów młynki modlitewne.

Każdy przechodzšcy wprawia w ruch po kolei każdy z młynków. I ja też zakręciłem

kilka: za dobrš pogodę w Himalajach i szczęœliwy powrót do dalekiej Polski –

bardziej tybetańskie niż Shigatse, a nawet niż sama Lhasa – nie omijajcie tego miasta

mieszczšcego się w glinianym, parterowym domku przyjeżdza się na rowerze –

najpopularniejszym tu œrodku lokomocji. Tylko mnisi z klasztoru przychodza pieszo w

swoich czerwonych habitach… Kiedy przed sklepikiem pojawia się Europejczyk, to zaraz

otacza go wianuszek miejscowych, nie proszšc jednak wcale (jak w Indiach) o jałmużnę,

ale o “dalajlama picie” (dalajlama picture – zdjęcie dalajlamy) – nie od razu

drugiego po dalajlamie najwyższego dostojnika tybetańskiego państwa. Obecnego

panczenlamę Chińczycy chcieli nakłonić do kolaboracji, czeœciowo osišgajšc swój

cel, ale mówi się, że   wywieŸli go i trzymajš w nieznanym miejscu … W

różnych ujęciach.  Œwiatynne budynki i kwatery mnichów tworzš tu spore

miasteczko, które otoczone jest murem i ma za plecami naturalnš osłonę w postaci

wysokiego górskiego zbocza.  Ponoć mnisi prowadzš tu bardzo aktywny tryb życia –

wstajš o 7 rano, przez dzień cały recytujš swoje wersety i wykonujš różne prace, by

budynki reprezentujš tradycyjny tybetański styl. Najwieksze wrażenie na terenie

klasztoru robi gigantyczny Budda Maitreya – Budda Przyszloœci. Mimo że siedzi, ma prawie

27 metrów wysokoœci, aby z bliska zobaczyć jego 3-metrowe ucho przeba wspišć sie na

kompleks klasztorny jest zamknięty dla zwiedzajacych w niedziele, a w dni powszednie

majšce około 40 tysięcy mieszkańców jest drugim co do wielkoœci po Lhasie miastem

Tybetu. Jest tu poczta, bank, szpital i podobno wzglednie liberalny (jak na tybetańskie

warunki) chiński urzšd bezpieczeństwa, w którym względnie szybko można załatwić

niezbędne zezwolenia… Miasto leży u stóp grzbietu górskiego, na którym widać

szczęœcie trafić w Shigatse na obchody jakiegoœ religijnego festiwalu. Z tej właœnie

okazji w parku pod murami klasztoru trwała gigantyczna majówka…  Setki

tybetańskich rodzin przybyłych zapewne takze z prowincji siedziały na trawie, pijšc i

pojadajšc co tam kto miał…  Popijano głównie herbatę z wszechobecnych tu

termosów…   Był taki tłok, że nikt specjalnie nie zwracał uwagi na takiego jak

czasu do czasu z aparatem, by zrobić zdjęcie – żadnych odruchów protestu czy

niechęci.   Uœmiechajš się, a ja próbuję do nich zagadywać ze swoich

niewielkš estradę na której przebrani w rytualne stroje i maski mnisi wykonujš raczej

statyczne tańce w rytm muzyki wykonywanej na długich trombitach, bębnach i mosiężnych

talerzach. Dosyć monotonna wydawała mi się ta muzyka,  ale trzeba przyznać, że

chłopcy się starali, bo przecišgłe “uuu…,  uuuuu…” i huczenie