Wojtek Dabrowski – Przez fiordy za krąg polarny 2014 cz.2A (Fiordy2A.htm)

 Wiedziałem, że duże statki

wycieczkowe odwiedzają fiordy, ale są bardzo krótkie wizyty. Znacznie

większe możliwości daje rejs norweskim statkiem kabotażowym, który płynie z Bergen

aż za krąg polarny – do miejsca, gdzie przy rosyjskiej granicy “kończy się

Norwegia” – zachodząc po drodze na krócej lub dłużej do wszystkich portów

długiego na jakieś 2000 kilometrów wybrzeża. W

maju 2014 wyruszyłem w tą trasę na pokładzie 50-letniego, ale za to bardzo

przytulnego i oferującego niepowtarzalną atmosferę motorowca “Lofoten”.

Podróż “tam i z powrotem” trwała 12 dni (11 nocy na statku). Taką podróż

w różnych wariantach można wykupić z ponad

rocznym wyprzedzeniem za pośrednictwem tych agencji, które w Polsce zajmują

się sprzedażą rejsów na statkach wycieczkowych lub samemu bezpośrednio w internecie – na

stronie armatora www.hurtigruten.com/ .

Często na tej stronie ogłaszane sa sezonowe okazje – na przykład “drugi

nietuzinkowej podróży (etap od Bergen do Lofotów włącznie) możecie znaleźć

tutaj, a drugą (etap od Harstad do Kirkenes)

w porcie Vardo – pierwszym porcie do którego zawinęliśmy w naszej drodze powrotnej

 W trzy godziny od wyruszenia z Kirkenes w powrotny rejs na naszym kursie

pojawiła się duża wyspa z wielkimi kopułami anten. jak się pewnie domyślacie

te anteny służą nie tylko meteorologii. To była Vardoya – spory skrawek

lądu, leżący u wyjścia z zatoki w której leży miasto Kirkenes na zimne Morze

Barentsa. Na wyspie mieszka 2100 ludzi. I wyobraźcie sobie, że dla tych 2100

mieszkańców wybudowano tu podmorski tunel o długości prawie trzech

obok niej mała wysepka Hornoya to najdalej wysunięty na wschód fragment

terytorium Norwegii Leży ona dalej na wschód niż St Petersburg czy Istambuł! Na

skalistej wysokiej wysepce na wschód od Vardoy Island stoi widoczna z daleka latarnia

zaskoczony, gdy okazało się, że Vardoya od strony północnej ma zaciszną 

zatokę. Nad nią zbudowano miasteczko i tu jest niewielki port, w którym za

krótkim falochronem znajdują schronienie kolorowe rybackie kutry: 

niewielkie ma starą metrykę: już w 1307 roku zbudowano tu kościół, aby

zaznaczyć przynależność tych terenów do Norwegii. Na cyplu u nasady

falochronu zachował się kwartał tradycyjnych, drewnianych domków malowanych

w różne kolory. Ponad ich dachami widać latarnię morską na tej mniejszej

Przepływaliśmy potem wzdłuż linii portowych składów upstrzonych napisami.

Przypominają, że mają tu 59 dni w roku, kiedy słońce wcale się nie pokazuje

(od 23 listopada do 21 stycznia). Po prawej widać strzelistą wieżę kościoła

poprawił. Pojawiły się schludne budowle na palach, tradycyjnie malowane na

ciemnoczerwony kolor. jak widzicie nasz statek płynął pod banderą norweskiej

poczty. Od początku istnienia linii Hurtigruten wozi ona pocztę do

centrum miasteczka – rozłożonego po jego wschodniej stronie można dojść idąc

wokół basenu. Ale na taki spacer nie starczyło mi czasu. Dlaczego? Bo

mieliśmy w Vardo tylko godzinę rozkladowgo postoju, a w miasteczku jest do

zobaczenia coś

ze statku zapowiedziała już wcześniej, że na przystani będą na nas czekać miejscowi

uczniowie, którzy zaprowadzą nas do Vardhous Fort. To tylko 10 minut marszu,

ale fort jest nieco odsunięty od zachodniego nabrzeża, więc po co błądzić

mając mało czasu? Gdyby na was nikt nie czekał to po zagłębieniu się w ulicę

chorągiewkami rzeczywiście czekali. Po kwadransie od zejścia ze statku

byliśmy już przy bramie fortu, gdzie uczniowie skwapliwie wyciągnęli bloczki

biletów i zaczęli je sprzedawać  – po 30 koron. Warto wiec mieć przy

zbyt duży i całkowicie jest wypełniony drewnianymi budowlami. Z murów

obronnych fotografowałem kościółek z wieżą, która dzięki przeszklonym oknom

murów po zewnętrznych schodach. Żółty budynek na dziedzińcu to kwatery

mieściły się kwatery żołnierzy. Obecnie w jego wnętrzu jest ekspozycja

zbudowana dla podkreślenia przynależności tego terytorium do Norwegii, gdyż

w dawnych wiekach zapuszczali się w te strony także Rosjanie, w

porcie pobierano opłaty od wszystkich statków płynących z Europy na Morze

Białe. Nigdy jednak nie była oblegana, a ustawione na murach działa

strzelały (i strzelają) tylko z okazji państwowych świąt i urodzin królów

oraz 21 stycznia – gdy słońce pojawia się ty na powrót po okresie 59-dniowej

ustawiono współcześnie pomnik króla Hakona VII, który panował w Norwegii

przez ponad 50 lat od koronacji w 1906 roku i którego Norwegowie uważają za

wróciłem jako ostatni, ale po drodze zdążyłem jeszcze sfotografować

najstarsze, drewniane domki miasteczka i zwały śniegu, które w połowie maja

posiłku. O ile śniadanie i lunch na statkach Hurtigruten serwowane są w

formie bufetu, o tyle kolacja podawana jest przez kelnerów w niewielkiej

restauracji o dwóch godzinach. Jedzenie jest smaczne i zawiera wiele

norweskich dań regionalnych. Posiłki są wliczone w cenę okrężnego biletu.

Ale napoje (nawet woda mineralna) serwowane są na życzenie za dodatkową

opłatą i – jak się zapewne domyślacie – są drogie. Aby uniknąć pytania

kelnera  “co podać do picia?” wystarczy swój kieliszek odwrócić do góry

tylko jeden zestaw dań. Tego dnia na przystawkę mieliśmy koktajl z krabów i

była możliwość obserwowania krajobrazu podczas posiłków przez duże okna

wciąż

skalistych zboczy pojawiały się odosobnione domki. Kto może tu mieszkać i po

co? – zastanawiałem się. Oczywiście to rybacy, a powodem są bardzo bogate

Vardo do Batsfiordu zdarzało się, że na kwadrans lub dwa wpadaliśmy w tuman

mgły, która jednak szybko ustępowała. Bywało też, że mijaliśmy płynące

pochmurno, gdy dotarliśmy do Batsfiordu. To jeden z największych rybackich

portów Norwegii. Przystań Hurtigrunen zlokalizowana jest tu po zewnętrznej

stronie półwyspu zamykającego zatokę, co może zmylić turystę, bo nie widać

stąd właściwego portu i miasteczka. Ale warto wspiąć sie droga na wzgórze,

od strony lądu droga E6, której przejezdność utrzymywana jest także zimą.

Niestety, aby dojść od naszej przystani do centrum miasteczka trzeba obejśc

wkoło portową zatokę, a na to podczas półgodzinnego postoju było za mało

było to coś niezwykłego: po wyjściu z Havoysund zaczął padać śnieg. Śnieżyca

trwała około 20 minut, po czym niespodziewanie ponownie pojawiło się słońce.

Wyszliśmy zza osłony wysp na otwarte morze i statkiem zaczęło tak huśtać, ze

obawiałem się, że przy śniadaniu przewróci mi się ustawiona na stole

szklanka soku. Mijaliśmy zbudowane na niegościnnym wybrzeżu instalacje do

do Hammerfest – portu mającego ponad 10000 mieszkańców. Od dawna reklamowano

go jako “najbardziej wysunięte na północ miasto świata”, co wciąż jeszcze

obwieszcza wielka tablica na przystani (zdjęcie powyżej). W XXI wieku można

dyskutować, czy Hammerfestowi wciąż należy się ten tytuł. Jeśli przyjąć, że

za miasto uznamy osadę powyżej 10000 mieszkańców, to na pewno tak. Ale jeśli

tą granicę przesuniemy w dół – na przykład do 3000, to znajdą się już

przystani w Hammerfest znajdziecie punkt informacji turystycznej, a przy nim

ciekawe mini-muzeum ze starymi zdjęciami miasteczka i wypchanymi okazami

ośrodkiem rybołówstwa i przetwórstwa rybnego rozłożył się na łagodnym zboczu

podczas godzinnego postoju – zaczęliśmy od pięknego norweskiego narodowego

temu we wnętrzu można było podziwiać ciekawe witraże oraz obrazy umieszczone

na balustradzie chóru, przedstawiające nie tylko świętych, ale także

krańcu Hammerfest przy głównej, ciagnacej się wzdłuż wybrzeża ulicy

odnalazłem także katolicki kościół św. Michała. Archanioł wyobrażony jest tu

w postaci mozaiki za zewnętrznej ścianie, ale sam kościół zastaliśmy

kościoła, przy nabrzeżnym placyku stoi tutejszy ratusz, a przed nim dwa

białe niedźwiedzie – jako że biały niedźwiedź umieszczony został w herbie

spaceru przez Hammerfest  po raz pierwszy doceniłem zabrane z Polski

rękawiczki. Mimo słonecznej pogody temperatura nie przekraczała zera, a

miasta wciąż widzieliśmy dużo śniegu. To dla zabezpieczenia przed osuwającym

się śniegiem na stromych fragmentach zbocza zainstalowano specjalne stalowe

płoty – widać je na zdjęciu obok powyżej ładnej (i w mroźny dzień

Hammerfest jest bardzo ruchliwy – stąd kursują motorowe katamarany wożące

ludzi na inne wyspy i do sąsiednich fiordów. Trafiliśmy na wizytę małego

kierując się do niewielkiego portu Oksfiord. Znów towarzyszyły nam

to tylko, żeby stwierdzić, że w Oksfjord  jest właśnie zadymka śnieżna.

Nie było po co schodzić na ląd, tym bardziej, ze postój trwał tylko

zdjęciu zrobionym z górnego pokładu. Tak wyglądał Oksfjord w majowej

minuty na minutę. Śnieżna zadymka wkrótce się skończyła i ukazało się błękitne

ukrytego za skalistym przylądkiem. Ponownie mięliśmy okazję do podziwiania

polarnym. Od patrzenia na biel tych śniegów bolały oczy. I przyznam się

wieczór nie było już widać śniegu. Miasteczko ma około 3000 mieszkańców,

których większość utrzymuje się z połowu ryb. Aż strach pomyśleć co by to

schludny kosciółek – prawdopodobnie najbardziej reprezentacyjną budowlę

miasta. Ile ludzi może na raz pomieścić? – zastanawiałem się. 100, może 200

osób?. Norwescy protestanci widać niezbyt licznie przychodzą na na

nabożeństwa, skoro w 3-tysięcznej osadzie wystarczy im taka mała

Raz jeszcze mogłem sfotografować historyczny

Po wyjściu z

Harstad zaczęła się prawdziwa krajobrazowa uczta. Przy wspaniałej

wolno pasażerom wchodzić, ale do sterówki to już nie!) zimny wiatr dmuchał

Na Grytoy kursują wahadłowo małe promy przewożąc ludzi i pojazdy. Trafiliśmy

Na innym ujęciu ten mały, pusty prom wygląda jeszcze bardziej efektownie. To

prawdziwie arktyczny krajobraz. Gdzie jeszcze w świecie można wykonać takie

A ten uwieczniony kamerą pejzaż, w którym jest lazurowa woda, czarne skały,

biały śnieg ale i także odrobina zieleni zaliczam do najpiękniejszych

Gdy podpłynęliśmy bliżej okazało się, że na brzegu, wśród tej zieleni żyją

ludzie. Podobno utrzymują się oni już nie tylko z rybołówstwa, ale także z

zbliżyliśmy się w końcu do tej czarnej, wyniosłej góry i mogłem popatrzeć na

nią z profilu okazało się, że to całe pasmo zębatych szczytów. Robi

wrażenie! Okolica jest odludna i nie sądzę, aby nawet w środku lata dostępne

zmieniliśmy kurs na zachodni zamajaczyła przed nami równie górzysta i

ośnieżona wyspa Andoya. Wyspę tą od wielkiej Hinnoyi oddzielał tylko płytki

przesmyk. W 1922 na rozkaz króla przesmyk ten pogłębiono tworząc dostepny

dla statków kanał żeglugowy, który skrócił szlak wodny Hurtigruten o

ludzi. Są tu podobno złoża węgla, których eksploatacja nie jest opłacalna.

wysokim mostem (widocznym na zdjęciu poniżej) o długości prawie kilometra.

Po prawej stronie mostu – na Andoyi rozsiadła się niewielka osada Risoyhamn,

ludzi. Ale statek stoi tu pół godziny, by załadować worki z żyznym torfem,

spacer w kierunku przyczółka mostu i dalej – za tą kopiastą górę, skąd

otworzył się widok na odnogę fiordu i ośnieżony szczyt. To ładne miejsce –

nic dziwnego, że zbudowano o mała restauracją z kilkoma pokojami dla

odpoczynek w kabinie, bo wkrótce otworzyły się przed nami kolejne wspaniałe

to w tej chwili było mało ważne. Fascynowały mnie te szczyty. Coś mi

przypominały… Zacząłem przeszukiwać pamięć.  Ależ tak, one były

przechodziliśmy pod tym mostem przejeżdżał nim wycieczkowy autobus, który

miał zabrać część pasażerów z naszego statku na (droga i dodatkowo płatną)

wycieczkę. Zestawienie tych wszystkich oferowanych wycieczek wraz z cenami

można znaleźć na stronie armatora i zamówić je z wyprzedzeniem przez

internet. Ale można je zamówić i opłacić także na statku – nawet w

przeddzień wycieczki. W wielu przypadkach podczas takiej wycieczki przebywa

się jednocześnie drogą lądową trasę między dwoma sąsiednimi portami. Tak yło

kwatera norweskiej straży przybrzeżnej. Mają czego pilnować na tym bardzo

długim i rozczłonkowanym wybrzeżu! W praktyce najbardziej pilnują swojej

strefy połowowej – to wielkie bogactwo tego kraju. W 4-tysięcznym mieście

był zamknięty. Przy kościele jest cmentarz. Ale jak to w Norwegii – nie ma

na nim nagrobków, a jedynie pionowo osadzone tablice. Wersja

starej dzielnicy, jedynie w bezpośrednim sąsiedztwie stoi tak kilka domów w

skalistej wysepce weekendowe domki zamożnych Norwegów oznajmiono przez głośniki, że jesteśmy

zrobiła się piękna pogoda, co widać na poniższym zdjęciu. Zdecydowałem się

także pokazać wam to zdjęcie, bo gdy je robiłem ze statku wyładowywali

palety z towarem. Dokonuje tego całkiem okazały statkowy dźwig z

zawieszonymi na linie pomarańczowymi widłami, na których paleta przenoszona

sentymentalne miejsce na szlaku Hurtigruten. Tu bowiem zlokalizowane jest –

tuż przy przystani – duże muzeum pokazujące dzieje tej linii żeglugowej – od

czasu jej założenia w 1881 roku. Pasażerowie mają do muzeum wstęp bezpłatny.

Częścią muzeum jest ustawiony na łądzie i udostępniony do zwiedzania

nie jest przypadkowa – to tutaj w 1881 roku Richard With (jego popiersie

obok) założył kompanię żeglugową, która później przekształciła się w

udostępnionym do zwiedzania “Finnmarken” można zajrzeć do do oryginalnych

kabin 1 i 2 klasy (znacznie skromniejszych niż te na wyremontowanym “Lofotenie”

zdjęcia wszystkich chyba statków, które pływały na tej linii, meble, mapy i

czas pozostający do dyspozycji w tym porcie – 45 minut. Na pewno jest tego

warte. Potem udało mi się sfotografować jeszcze tylko stojącą nieopodal na

statek skierował dziób prosto w tą ścianę wysokich gór, która przesłaniała

horyzont. Wiedziałem, że gdzieś tam musi być wąski przesmyk Raftsundet,

oddzielający grupę wysp Vesteralen od Lofotów. Daremnie jednak

statek w kierunku tego górzystego wybrzeża, Gdzieś tam musiało być ukryte

do tego wejścia i zaczęła się malownicza żegluga wśród wysokich gór. Ale o