Erytrea – raport z podróży – Debre Bizen – Wojciech Dabrowski (Eritrea3.htm)

w klasztorze Debre Bizen nie wymagała pozwolenia administracji, ale wciąż

musiałem ubiegać się o zezwolenie władz kościelnych.  

Zezwolenie na odwiedzenie koptyjskich klasztorów Erytrei wydawane jest w

biurze zwierzchnika zakonów koło kościoła St. George na Airport Road.

Wypełniam formularz, płacę 70 nakfa i po 20 minutach abuna w białej szacie

przynosi mi opieczętowany druk. Niewielu tu bywa turystów! W rejestrze

zezwoleń za cały 2004 rok jest mniej niż 200 nazwisk… Tak wyglądało moje

zezwolenie. Ciekawe, że nikt go potem nie sprawdzał – ani w klasztorze, ani

na trasie. Może dlatego, że wędrując samotnie nie rzucałem się w oczy. A

może mnich – furtian, który zazwyczaj to czyni właśnie zszedł do miasteczka?   

znalazłem archaiczny bus jadący do Nefasit. Ale wcześniej odjeżdżał szybszy

i wygodny minibus do Massawy. Zgodzili się mnie zabrać i wysadzić po drodze

w Nefasit. Musiałem jednak zapłacić pełną stawkę za przejazd do Massawy –

20000 nakfa.      

Massawy wysiadłem w sporej miejscowości Nefasit. Od razu otoczyli mnie

kandydaci na przewodników, ale musiałem ich rozczarować, bo wiedziałem

doskonale, że ścieżka do klasztoru Debre Bizen, zaczynająca się za szkołą

jest przetarta przez pielgrzymów i nie sposób się na niej zgubić. Początek

– ze zbocza po którym zbiega szosa otwiera się piękny widok na górski masyw na grzbiecie którego

Zapakowałem do torby butelkę wody mineralnej (nie zapomnijcie – po drodze

nie ma wodopojów) i ruszyłem na szlak – pierwsze kwadranse wędrówki to

wspinaczka w takim krajobrazie. Ale sandały na tą trasę zdecydowanie

wcześniej: to wycieczka tylko dla panów.
Zaraz za wsią przy kamienistym

szlaku stoi kamienny słup z napisem wyrytym w językach tigrinia i

angielskim: kobiety dalej wstępu nie mają. Wiem, że reguła klasztorów

zabrania dostępu do Debre Bizen także innym stworzeniom rodzaju żeńskiego:

wśród jucznych zwierząt dostarczających zaopatrzenie nie może być oślic, a

jeśli wierni przynoszą tam czasem kurczaki, to mogą być to tylko koguty.

Hmmm…  Rozumiem to, że mnisi stronią od kobiecych pokus, ale ta

jest skromna , ale i to wypatrzyć można ciekawe okazy. Tu na przykład kwiat,

Tam, gdzie ścieżka przebiega nad przepaścią jest w wielu miejscach umocniona

kamieniami. Ale ze stromych zboczy wciąż osypuje się mniejszy i większy gruz

tyłu. Nie miałem szczęścia do pogody – panoramę częściowo przesłaniały

drodze w kilku miejscach mijałem opuncje. Ale takie małe gryzonie skakały po

 Wspaniałe widoki otwierające się w dół – na łączące się pode mną doliny

nagradzają trud wędrowania. W górnych partiach trasy pojawiają się

Z przeciwnej strony nadchodzi mnich w żółtej szacie prowadzący osiołka…

Widząc mnie z aparatem w ręku z daleka macha ręką i krzyczy: “No photo!” 

Trudno, trzeba uszanować wolę zakonnika… A szkoda, bo razem z osiołkiem

Ciekawe, że przy ścieżce prawie brak jakichkolwiek kapliczek, krzyży i

znaków – nieodłącznych atrybutów takich pielgrzymich tras w Europie. Dopiero

Tak ten kamień wygląda z bliska. Można się przekonać, że wykonywała to

i pół godziny wspinałem się na górski grzbiet. Szlak nie należy do łatwych:

ścieżka prowadząca wśród kaktusów zasypana jest mniejszymi i większymi

kamieniami, których nikt nie uprząta. Na grzbiecie ustawiono prosty krzyż.

… a w jej perspektywie, w dali widać nareszcie jakieś zabudowania z

A gdzie te wysokie mury obronne i monumentalne budowle sakralne z którymi

do pierwszych domków z kamienia, które jak się okazało są celami zakonników.

nierównych ścianach osadzono prymitywne, wykonane z grubo ciosanego drewna

Wszystko to wykonane z niezwykłą prostotą – chciało by się powiedzieć –

Nie ma bramy, strażników, przewodników, tablic z objaśnieniami funkcji

poszczególnych budowli.  W dali przemykają jakieś postacie, ale nikt

się mną nie interesuje. Bariera językowa jest nie do pokonania – również i

końcu docieram do jakiejś bramy w kamiennym murze, ale jest na głucho

miasteczka jest okrągły kościół – podobny do tych, które oglądałem w

Etiopii. Najbardziej okazałym budynkiem jest jednak odrestaurowana

biblioteka, mieszcząca wiekowe manuskrypty. Mnie jednak bardziej podobają

się stare chatki zakonników zwieszone na skale ponad urwiskiem. Co chwila

znikają w przepływających obłokach… Jestem przecież na wysokości ponad

Kamienne domki mieszczące cele zakonników rozmieszczone są na różnych

poziomach. Pomiędzy nimi przebiegają wyboiste ścieżki. Czasem udawało mi się

W końcu jakiś chłopak – być może klasztorny nowicjusz używając jedynego

pewnie znanego mu angielskiego słowa: Come! zaprowadził mnie do

Przed wejściem do izby kazali mi zdjąć buty, a potem posadzili na takim

filiżankę i cukier w szklaneczce – to był gratisowy poczęstunek: słodka i mocna

herbata i ciepły jeszcze chlebowy placek. Siorbiąc gorący wywar spoglądałem na

rozwieszone na ścianach malowidła z różnych okresów przedstawiające

koptyjskich świętych i przeorów klasztoru.

europejskiego języka, aby objaśnić mi, kto jest kto… Podsunął mi za to

broszurkę po angielsku, w której wyczytałem: „…klasztor założył w 1361 roku abuna Filipos. Przybył tu z okolic Kerenu gdyż wolał na tym odludziu słuchać

coś bardziej autentycznego?  Zwykłe życie mnichów… Nie sposób było się

podwórko między kamiennymi domkami, gdzie pod miniaturowym  podcieniem

siedziało kilku zakonników. Byli zaskoczeni moją obecnością, ale gdy ich

pozdrowiłem gestami zaprosili abym usiadł na plecionym stołku. Uśmiechając

się niepewnie wyciągnąłem aparat. Nie protestowali… I tak powstały te

i w bardzo skromnych warunkach. Zwróciłem uwagę, że niektóre sprzęty w

podwórku zrobione były z drewnianych skrzynek po radzieckiej amunicji – to

wydawało – dżabana stała na węglu drzewnym. W niej gotowała się czarna jak

rozlał napój do małych czarek. Jedna z nich trafiła do mnie. Jakże mi ta

połamane kawałki yndżery – placka wypiekanego także w sąsiedniej Etiopii ze

zmielonego tefu – zboża nie spotykanego w Europie. Maczaliśmy kawałki

yndżery w pikantnej czerwonej papce i pojadaliśmy. Pokazałem im kilka zdjęć

z Polski – przy braku znajomości języków trudno mi było z nimi o czymkolwiek

napłynęło więcej chmur i zaczęło mżyć, a ja musiałem jeszcze zejść do

Nefasit i znaleźć transport do Asmary. Wędrówka w dół znaną trasą i bez

przystanków na zdjęcia zabrała mi już tylko 1,5 godziny.  W Nefasit

złapałem zbiorową taksówkę – za jedno miejsce zapłaciłem po targach 40000

słońce. Należał mi się odpoczynek. Tym bardziej, że kolejnego dnia