Erytrea – raport z podróży: Old Massawa – Wojciech Dabrowski (Eritrea2B.htm)

Starej Massawy pochodzi z różnych okresów – nałożyły się tu wpływy tureckie,

egipskie, włoskie…  Pierwsze zapiski o muzułmańskim porcie pochodzą z

pływające po Morzu Czerwonym drewniane statki dostarczały towary i

przywoziły budowniczych, którzy wznosili tu budowle w stylach panujących

architekturą mauretańską, ja bym powiedział ogólniej: ten styl nawiązuje do 

tego, co widzi sie w Północnej Afryce… Wiele starych budowli wciąż pełni

swoje pierwotne funkcje. Pokoje w hotelu Torino są niestety droższe i mniej

elementy architektoniczne  widziałem wcześniej w Jemenie. Nie dziwi ich obecność i tutaj –

Jemen jest przecież o pół dnia żeglugi – po drugiej stronie morza….

Maszrabije miały przez swoje szczeliny łapać najmniejszy powiew wiatru i

ażurowe żaluzje mają na pewno już więcej niż sto lat – jak długo

Pod murem w starej uliczce zaimprowizowana kawiarnia. Wypaloną w małej

blaszance i utłuczoną w moździerzu kawę nie parzy się, ale gotuje się w

małej ceramicznej lub metalowej kolbie nazywanej dżabaną. Dżabanę ustawia

 Wypiłem ją siedząc na niskim stołeczku, a potem ruszyłem w następną

uliczkę. Znalazłem tam tłum przepychający się pod zamkniętymi drzwiami piekarni.

Ktoś wyjaśnił: to jedyna piekarnia na Batse. Tu jedyny osiągalny w massawie rodzaj

pieczywa – bułki sprzedają po 0,35. W markecie na głównej ulicy te same

bułki są po 0,60!  Więc tutaj jest znacznie taniej!  Tylko trzeba przyjść z własną torebką,

ten wyglądający

jak nowy nie jest jedynym w Starej Massawie – są i inne – starsze i znacznie

I jeszcze jeden piękny, choć zrujnowany dom – trudno nawet powiedzieć, czy

Te misternie niegdyś wystrugane żaluzje okienne wkrótce rozpadną się do

Ileż trudu musieli włożyć dawni rzemieślnicy w takie wyprofilowanie

W Starej

Massawie jest kilka grobowców muzułmańskich świętych. Ten – niestety bardzo

zaniedbany i trudno mi było ustalić kto tu leży… Już po wyjeździe z miasta

Z małego dziedzińca wchodziło się do przysadzistego minaretu. Ale

nowoczesność i tu już dotarła: gdy przyszła pora modlitwy mułła nie musiał

wydzierać się z galeryjki na minarecie, tylko śpiewał do mikrofonu, a jego

z prymitywnymi płaskorzeźbami (takie zdobnictwo to rzadkość w meczetach)

znajduje się sanktuarium z grobowcem jakiegoś kolejnego miejscowego

Muzułmanie w takich miejscach zwykle nie pozwalają fotografować, ale tu

akurat nikogo nie było – no i dzięki temu możecie zobaczyć jak taki

grobowiec wygląda w środku. Kamienny nagrobek zawsze nakryty jest zieloną

Zaskoczył mnie… Nie było w nim nic z tej obowiązkowej nieufności i

zacietrzewienia ogarniającego przeciętnych mułłów na widok białego

człowieka. Zgodził się nawet pozować do zdjęcia!  Ciekawa jest jego

szata – na ulicach Massawy  takich ubrań się nie widzi.  Wygląda

Żal patrzeć na te sterty rupieci zgromadzonych w sąsiedztwie zupełnie nieźle

zachowanych zabytkowych bram.  Nieporządek miły… Ale można wyobrazić

sobie, jak kiedyś wyglądało to miasto i zrozumieć dlaczego nazywano je Perłą

Może orzeszków?   Ta uliczna sprzedawczyni to katoliczka…

Jest jednak w Starej Massawie przy głównej ulicy jeden odrestaurowany dom o

koronkowej architekturze, który pokazywany jest na wszystkich pocztówkach z

Przy głównej ulicy starówki jest jeszcze sporo innych podcieniowych domów,

ale nie są one już zdobione tak filigranowo. Tu na parterze mieści się

jedyna przyzwoita groseria. Karton soku kosztował tam 35 nakfa, banany 10 za

kilo, pudełko serków – 25, 100g masła (nie kupujcie więcej, bo się w tym

Prawda że taki uśmiech to może rozbroić?!  Nie da się ukryć – polubiłem

Erytrejczyków – to dla mnie zdecydowanie najsympatyczniejszy naród na

Wędrując w skwarze dalej (a właściwie przemykając od cienia do cienia)

trafiłem do meczetu Shafi. Gdzieś w przewodniku napisano, że ma 1000 lat,

I znowu ten odnowiony meczet na głównym placyku. W Massawie jest biuro

informacji turystycznej (na wyspie Tualud), ale nie dysponuje planem miasta

– więc błądząc uliczkami można ten minaret wykorzystać jako punkt

W polecanej przez miejscowych restauracji przy głównym placu zafundowałem

sobie posiłek: ryż z dwoma kawałkami smażonej ryby, cebulą i pomidorem oraz

woda mineralna – 55 nakfa… Wodę mineralną – jak nigdzie – podają tu w

I co tu robić?…  Miejscowe podlotki godzinami przesiadują przed

To kiedyś chyba była  brama wejściowa na kryty bazar. Dziś funkcjonuje

tu biedna, uliczna kawiarnia… Przysiadłem na twardej ławce, by zrobić

Bawili się razem przed domem… Czyżby braciszek i siostrzyczka?  Tylko

Odpowiedzią na zainteresowanie samotnego cudzoziemca jest spontaniczna

radość. A ten mały – czyżby to drugi braciszek? Niestety mimo dobrej woli

A to babcia – nie chciała początkowo zgodzić się na zdjęcie. Tu dobrze widać

Kiedyś te bazarowe uliczki nakryte były drewnianym dachem, do dziś jego

przez jakiś czas stolicą włoskiej kolonii. Powstało wtedy wiele nowych

Tylko przy jednej nadbrzeżnej ulicy – tej, która prowadzi do bramy

handlowego portu zachował się taki ciąg podcieni, które chronią przechodniów

przed dokuczliwym słońcem. Najgorzej znieść tutejszy gorący i wilgotny

klimat w okresie od kwietnia do września, gdy temperatura w ciągu dnia sięga

W jednej z uliczek trafiłem na moment wypieku yndżery. Oto wystawiony przed

dom piecyk zrobiony z połowy beczki i kilku kątowników. Pod stożkową pokrywą

jest dopasowana do otworu beczki płyta- patelnia, na której układa się

placek. W oryginale  – kiedyś – ugniatany był z ciemnej mąki

Tak wygląda cieniutka yndżera w trakcie pieczenia… (specjalnie dla mnie

Dzieci zawsze są ciekawym tematem dla zdjęć. Te z Massawy nie są płochliwe i

Ten mały chłopczyk to wyjątek w towarzystwie dziewczynek – zwróciłem uwagę,

że dziewczynki i chłopcy w wieku szkolnym bawią się w osobnych grupkach No

Gdzieś tu pod arkadami mieszczą się nieliczne agencje turystyczne. Można w

nich kupić m.in. bilety na niedrogie loty  krajowe. Specjalnie dla was

Mimo, że budowle Starej Massawy nie posiadają jakiejś specjalnej nocnej

iluminacji miasto wieczorami prezentuje się ciekawie. Warto po zmroku

pospacerować starymi uliczkami. Nie ma już takiego wściekłego upału jak w 

ciągu dnia i jest bezpiecznie – nikt nie zaczepia, w wielu miejscach ludzie

Przy skromnych barach na waterfroncie po zmroku wystawiają na chodnik

stoliki dla gości. Portowe miasta mają pewną wspólną cechę: można tam

spotkać kobiety, które umilają marynarzom (i nie tylko) ich krótkie pobyty

na lądzie. W Massawie cena usługi nie jest wysoka: tylko 10 dolarów. Ja

jednak wolałem przeznaczyć je na zwiedzenie okolic Massawy – o ty na