Dżibuti – raport z podróży – Wojciech Dabrowski (Djibouti1.htm)

tym małym państewku, mającym powierzchnię naszego jednego województwa piszą

w przewodnikach, że to jeden z najlepiej strzeżonych sekretów Afryki. 

W jego krajobrazie dominują wulkaniczne góry i pustynne pustkowia. Zgadzam

się, że dla samego Dżibuti nie warto organizować wyprawy z Europy, ale

wizytę w tym kraju można połączyć z odwiedzeniem sąsiedniej Erytrei czy

Etiopii a nawet Jemenu, leżącego po drugiej stronie Morza Czerwonego. Choć

odległości morskie nie są duże trudno trafić na regularne połączenia

promowe. znacznie lepiej wygląda sytuacja jeśli chodzi o regionalne

ambasadzie Francji w Warszawie – w wariancie do 10 dni pobytu wydawana jest

tego samego dnia, przy występowaniu o dłuższy okres trzeba czekać na

autoryzację. Poleciałem…  Lepki upał przywitał mnie już na lotnisku,

był koniec listopada – pora chłodna: trzydzieści stopni… Mogłem sobie

warto ten kantor odszukać bo w bankach dają nieco mniej i

potrącają dodatkowo prowizję.  Kraj jest drogi: niepozorny budyneczek na

sąsiednim zdjęciu to najtańsza noclegownia w Dżibuti: Auberge Sable Blanc.   Nocleg w

pokoju z natryskiem i klimatyzatorem (wcale mi nie był potrzebny, ale innych tu nie mają)

kosztował 6000 franków Dżibuti. W pokojach ciekną krany i nie działają

spłuczki, ale dają za to czysty ręcznik i mydło… O wpół do piątej rano

budziło mnie donośne nawoływanie do modlitwy z widocznego na zdjęciu

tego kraju aż 400 tysięcy mieszka w stolicy. Pozostałych kilka miasteczek

rozsianych po kraju to właściwie tylko małe osady. Zabytków architektury

trzeba szukać w stolicy w  okolicach Placu Menelika nazywanego także

“Place du 27 Juin 1977” (na pamiątkę dnia uzyskania niepodległości). Jedną

stronę placu zajmuje ładny budynek merostwa (ostrożnie z fotografowaniem, bo

jeszcze jakiś nadgorliwiec uprze się, że to “object d’etat” i będą

nieprzyjemności…)   W przecznicach placu znajdziecie sporo stylowych

budynków z czasów kolonialnych – takich jak na zdjęciu obok. Tu również

rozlokowały się internetowe kafejki oferujące wprawdzie bardzo wolne połączenia – ale

to, jak możecie się domyślić okolice Marche Central – głównego bazaru. W krajobrazie dominuje

tu przysadzista wieża Hamoudi Mosque – najstarszego meczetu miasta. Pod jego

murami rozłożyły się dziesiątki kramów w których sprzedaje się warzywa i

owoce (kilo bananów – 200, pomarańcze lub papaje po 100 za 1 kg). Nieco dalej

ciągną się stragany z odzieżą i gospodarstwem domowym. Suweniry

znajdziecie gdzie indziej – w uliczce biegnącej pod dawnymi murami – na

wschód od meczetu. Możliwości fotografowania, jak we wszystkich byłych

francuskich koloniach są delikatnie mówiąc kiepskie. Już na sam widok aparatu

miejscowi podnoszą złowrogi krzyk. Jedyna chyba rozsądna metoda to wejść do jakiegoś

stolicy znaczna cześć kobiet ubiera wciąż tradycyjne, powłóczyste szaty, ale nie noszą 

już one zasłon na twarzach. Elegantki zgodnie z modą, która przywędrowała z

Półwyspu Arabskiego zdobią sobie dłonie misternymi ornamentami. Barwnikiem

jest henna. Niestety nie udało mi się dowiedzieć na ile trwałe są takie

Ten pan trzyma w ręku gałązki o wartości około 20 dolarów. Obsesją czy może

raczej powszechnym nałogiem mieszkańców tego kraju jest żucie lekko narkotyzującego

zielska zwanego qat. [wymawiają: czat]  Problem polega na tym, że qat

nie rośnie w tym

kraju i trzeba go sprowadzać z Etiopii…  A to sprawia, że staje się

kosztowny. Nałóg doprowadza do ruiny tutejszych biedaków, którzy gotowi są

wyrzec się wszystkiego, tylko nie codziennej porcji qatu.  Aby zielone listki

nie zwiędły podczas długiego transportu drogowego sprowadza się je do

stolicy samolotem. Codziennie koło południa ląduje on na lotnisku, a

następnie samochody  rozwożą go z rykiem klaksonów po mieście i na

prowincję. Do Tadżury po drugiej stronie zatoki worki z qatem zabiera szybka

Chciałem dotrzeć do tej malowniczej Tadżury…  Stary prom kursujący

przez zatokę na zmianę do Obock i Tadjoura, o którym pisze przewodnik Lonely

Planet od miesięcy stoi zepsuty.  Poradzono mi skorzystać z “qatowej”

motorówki, która za opłatą 1000 DJF zabiera pasażerów.  Z nieba lał się

żar  południa gdy człapałem z plecakiem do przystani.  Na

lewo od portu handlowego wybiega tu w zatokę niewielka grobla, na jej końcu

jest przystań jachtów, łodzi rybackich i motorówek. Nazywają to miejsce

L’Escale i właśnie stąd odpływa codziennie “bateau de qat”.  Ba! 

Kiedy się tam dowlokłem okazało się, że właśnie tego dnia qat poleciał do

Północny brzeg zatoki rozpoczyna się wysokimi, malowniczymi klifami. A wokół

szosy – pola zastygłej lawy i wulkaniczny żużel. Zjeżdżając kilka kilometrów

z szosy (z przewodnikiem, bo brak oznakowania i wozem 4WD) można dotrzeć do

mikrobusie jedynym białym. Poczęstowali mnie kilkoma gałązkami qatu… Nie

chcąc się narazić żułem pracowicie przez ponad 2 godziny – aż do celu

podróży. Nic nie poczułem. Czyżby za mała dawka  jak dla Polaka?   

zmierzchu. Tuż przed miasteczkiem na brzegu zatoki odnotowałem ładne

palmiarnie. Nim odnalazłem dwa miejscowe hoteliki (drogie – od 8000 DJF!)

było już ciemno. No i powstał problem – w obu nie było miejsc!  

I tu wiadomość, która może być warta dla Was nawet kilkaset dolarów:

przewodnik Lonely Planet nie wspomina, że po Francuzach pozostały w Obock,

Tadjoura i Ali Sabieh katolickie misje przy których są czyste pokoje

gościnne. Można tam przenocować za symboliczną opłatą. Katolików w tych

miejscach liczy się na palcach, a księża prowadzą kursy zawodowe dla

muzułmańskiej młodzieży. Z gościny w takiej misji korzystałem właśnie w

Tadżura okazała się małą, zaniedbaną ale malowniczą rybacką osadą z

nadbrzeżną ulicą przy której skupiły się ciemne sklepiki i zapuszczone

restauracyjki. Z labiryntem wąskich uliczek o wysokich murach. Z maleńkimi

podwórkami na których dzieje się rodzinne życie: przygotowuje się posiłki,

pierze się, gotuje i doi kozy. Niestety – bez znajomości podstawowych

zwrotów w języku francuskim trudno porozumieć się z tubylcami – jeżeli nie

znacie tego pięknego języka to zabierzcie chociaż rozmówki!   W Tadjoura

Na północ od Tadżury rozciągają się malownicze i raczej trudnodostępne

(samochód 4WD) góry Goda. Kilkaset metrów nad poziomem morza jest tam trochę

chłodniej  niż na wybrzeżu więc chętnie przyjeżdżają do tego regionu  (szczególnie w

okresie weekendów) Francuzi z Dżibuti i miejscowi dygnitarze. W górach jest

więcej opadów i więcej roślinności – w porównaniu z resztą terytorium

Dżibuti Goda Mountains są prawdziwą, pełną żywej zieleni oazą. Część gór Goda to teren parku narodowego. Dla turystów zbudowano tam kilka baz –

campamentów złożonych zazwyczaj z tradycyjnych, okrągłych chatek. Nocleg z

pełnym wyżywieniem to niestety wydatek rzędu 50 USD. Góry są częściowo

tego dnia jedynym turystą w Tadjoura.  W

miasteczku nie widziałem innych białych poza Francuzami z ekipy filmowej,

realizującej w jakimś zaułku sceny do filmu “Sekrety Morza Czewonego” wg

powieści Henri  de Monfreida. (To oni zablokowali miejsca w

hotelikach).    Miałem okazję zajrzeć na podwórka domów i

podpatrywać życie… Ta

mała elegantka smaruje sobie głowę papką z henny.  Po kilku dniach

noszenia na głowie takiej skorupy zmywa się ją a czarne dotychczas,

kędzierzawe włosy stają się rude… Osobiście preferuję  wersję

Przyszła pora wracać…

Po południu, szczególnie w niedzielę bardzo trudno wyjechać z Tadżury. Po

prostu nic nie wraca do stolicy. Polowałem na rogatkach osady, gdzie niemal

naprzeciw siebie stoją dwa miejscowe hotele: Golf i Corto Maltese.  Gdy szczęśliwym

trafem nadjechał w końcu mikrobus do Dżibuti i ruszyliśmy w trasę okazało

się, że po drodze będziemy jeszcze doładowywać nie tylko pasażerów do “full”

ale także – na dach wehikułu – opałowe

drewno. Potem pojazd dostawał zadyszki na stromych podjazdach, pochylał się

niebezpiecznie na zakrętach… Wjazd do Dżibuti witałem z niekłamaną

A to już jedna z najważniejszych krajobrazowych atrakcji kraju: słone

jezioro Lac Assal położone około 100 kilometrów na zachód od stolicy. Trampy

mają niestety problem z dotarciem do tego miejsca – na końcowym odcinku

(około 20 kilometrów) nie ma praktycznie lokalnego transportu. Nieuniknione

wydaje się być wynajęcie samochodu. Ale wcale nie musi być to samochód

terenowy (jak przekonują niektórzy) – niemal do samego parkingu nad jeziorem Assal doprowadzony jest dobry asfalt… Osobowy samochód można w Dżibuti

wynająć już za 12000 DJF. Prostszą  ale kosztowniejszą opcją jest

dołączenie do grupy organizowanej przez jedną z agencji…  Ale to ma

sens tylko wtedy gdy koszt można podzielić na więcej osób – wypadnie wtedy po

 Po dotarciu na kraniec asfaltu

i przejechaniu kilkudziesięciu metrów na brzeg samochód zostawia się na

niewielkim parkingu… Miejscowi czarni chłopcy

rozłożyli tam kramiki z solnymi kryształami, wulkanicznymi bombami

znalezionymi w okolicznych górach i topornymi pamiątkami.  Zostawiam

ich jednak i idę na biały brzeg. Oczy bolą od patrzenia na tą biel… W

przewodnikach piszą, że otoczone górami Jezioro Assal jest najgłębszą

depresją Afryki – jego lustro znajduje się 150 metrów poniżej poziomu morza.

I choć przy brzegu warstwa wody ma zaledwie kilka centymetrów to podobno w

najgłębszym miejscu Lac Assal ma  do 60 metrów głębokości. W wielu

wydobywano tu od niepamiętnych czasów. Robili to zamieszkujący okolice

Afarowie. Ich karawany wywoziły ją następnie, głównie do Etiopii. Dziś w

dalszym ciągu eksploatuje się złoża – tyle tylko, że przy użyciu spychaczy i

wywrotek.  Brzegiem jeziora można odbyć kilkukilometrowy spacer, trzeba

jednak pamiętać o zabraniu zapasu wody, okularach słonecznych i sunscreenie

Otoczone drzemiącymi wulkanami jezioro jest rzeczywiście wyjątkowo

malowniczym miejscem, a dla takiego widoku jak obok na pewno warto wdrapać

się na wzgórza ponad jeziorem… Warto zabrać mocniejsze buty…   

W miejscu, gdzie widoczna na zdjęciu szosa odbija już od brzegu jeziora w

małej dolince, zaledwie kilkadziesiąt metrów od drogi są nie oznakowane

ciepłe i zimne źródła. W tych chłodnych można się zanurzyć po szyję, co we

wszechobecnym skwarze jest nie lada przyjemnością! (następny prysznic odległy

jest o dwie godziny jazdy – w Dżibuti). Nie zapomnijcie kostiumu kąpielowego i