Bocas del Toro cz.1 – Wojtek Dąbrowski (Bocas1.htm)

tekst i zdjęcia: Wojciech Dąbrowski © – text

przede wszystkim z Kanałem Panamskim. Podczas mojej pierwszej wizyty w tym

kraju oglądałem kanałowe śluzy i historyczne miasteczko – port Portobello. Ale mało

kto wie, że kraj ten ma również małe i urokliwe wyspy. Od wielu lat myślałem

o zobaczeniu grupy wysp Bocas del Toro, leżących na Morzu Karaibskim, tuż

przy granicy Kostaryki. Możliwość odwiedzenia wysp powstała w 2017 roku, gdy

przypłynąłem z Europy do Panamy tanim statkiem. Wysiadłem z niego w Colon.

uniknąć wielogodzinnej jazdy autobusem, a następnie promem (to ponad 600

kilometrów!) zdecydowałem się

skorzystać z krajowego lotu niewielkim fokkerem 50 linii Air Panama. Dziś, w

czasach zaawansowanego internetu bilet na ten lot można sobie kupić z dużym

wyprzedzeniem na stronie linii lotniczej bez wychodzenia ze swojego

Samolociki na Bocas latają nie z międzynarodowego lotniska Panamy, ale z

niewielkiego portu Albrook, w centrum miasta, tuż przy wielkim centrum

zapytałem recepcjonistę mojego hoteliku w Panama City ile zapłacę za taksówkę na to

lotnisko powiedział, że 1,50 dolara. Gdy zatrzymałem taxi, kierowca zażądał

3,50 – widocznie z daleka widać było, że jestem przyjezdnym. Ale zgodził

rejestracji bagażu w niewielkim terminalu lotniska wynikł kolejny problem:

limit wagowy rejestrowanego bagażu to 14 kg, a mój plecak miał 15. Młody

pracownik chciał abym dopłacił. Ale gdy zaproponowałem, że przełożę kilka

ciężkich rzeczy do kieszeni skafandra machnął w końcu ręką. Samolot był

mocno wyeksploatowany, z kiepsko działającą klimatyzacją, ale podczas

50-minutowego lotu podali nam paczkę chipsów i drinka. Schodziliśmy do

się na widok okazałego napisu “Aeropuerto Internacional”. Bardzo długo czekamy na

tym “międzynarodowym” lotnisku, aż dwóch robotników przyciągnie na ręcznym

wózku nasz bagaż.  I co dalej?  Za 2 dolary można dojechać do centrum Bocas Town

(tak nazywają stolicę archipelagu) taksówką, ale mój pensjonat “Dona Irma” jest blisko – wystarczy

na zewnątrz terminalu skręcić w lewo do głównej ulicy, a potem zaraz za

szkołą w prawo. Idę więc pieszo i bez trudu odnajduję otoczony kwitnącymi

krzewami dom, gdzie parter zajmuje rodzina, a na piętrze jest kilka pokoików

Prowadzą mnie do czystego pokoju z wiatrakiem i łazienką w korytarzu, za

który zapłacę 25 USD za noc. Goście mogą przesiadywać na ładnej

werandzie na piętrze. Wkrótce jednak poznaję i wady tego taniego miejsca: od

18.00 na szkolnym boisku naprzeciwko ćwiczy orkiestra karaibskich bębniarzy,

generując hałas trudny do zaakceptowania. A w dzień okaże się, że słońce w

południe tak nagrzewa dach domku, że w moim pokoiku trudno jest wytrzymać,

nawet przy włączonym non-stop wiatraku. Takie właśnie są uroki

zagotuje kubek wody na herbatę. Z tylnego balkonu naszego pensjonatu mamy

widok na sąsiednie domostwo, zamieszkiwane przez rodzinę z trójką dzieci.

Popatrzcie na zdjęcie poniżej – to kawałek autentycznego życia po panamsku –

przekonuję się, że miasteczko jest niewielkie. Najlepszy osiągalny plan

miasteczka umieściłem tutaj. Z mojej kwatery idzie się 10

minut do głównego placu czyli Parque, na którego środku stoi otoczony kilkoma

starymi armatami budynek władzy czyli Municipalidad. Po drodze na ulicy

A to właśnie Municipalidad czyli siedziba władz archipelagu. Tworzy go 10

większych wysp, około 50 mniejszych wysepek i około 200 innych skrawków

ziemi rzuconych w morze. Na całym archipelagu zamieszkuje zaledwie około 13

tysięcy ludzi. Archipelag jest częścią prowincji, w której większość

ludności mieszka dziś na kontynencie. Ale nie zawsze tak było. 

Pierwsze osady w tej peryferyjnej części powstawały na wyspach archipelagu.

Bocas del Toro odkrył Krzysztof Kolumb w 1502 roku podczas swojej czwartej i

ostatniej podróży do Ameryki. Był oczarowany wyspami do tego stopnia, że

nadał im nazwy przypominające jego osobę. Największa wyspa grupy nazywa się

Colon (Kolumb), inna – San Cristobal (Św. Krzysztof), jest tu też Zatoka Admirała – Bahia de Almirante… W miasteczku przeszłość przypomina kolonialna

Na zacienionym skwerze obok Municipalidad czyli w Parque przesiadują całymi dniami babcie

Panamy jest balboa. Balboa jest powiązany jest na sztywno z dolarem USA. 1

balboa zawsze ma wartość 1 dolara. Praktycznie balboa nie ma w obiegu –

Z prawej strony skweru znajdziecie bardzo ważną dla trampa instytucję (na

zdjęciu obok) To John’s Bakery – piekarnia, w której o każdej porze dnia

można kupić kilka gatunków świeżego chleba i bułek, ale także jakieś proste

dania – np. zapiekanki. Ważne jest również, że w dobrze klimatyzowanym

wnętrzu piekarni ustawione są stoły, przy których można usiąść (jak ja) z

wielką bułką i butelką koki, jedząc uzupełnić notatki i zregenerować siły

bułek u Johna możecie zobaczyć

malowniczym fragmentem Bocas Town jest bez wątpienia waterfront: pokazana na

zdjęciu powyżej zwarta linia knajpek, sklepów, hotelików, agencji, a nade

wszystko przystani łodzi motorowych wożących turystów, tubylców i towary na

kontynent i na wyspy archipelagu. Ten waterfront ciągnie się aż do przystani

dużego promu. A po drodze do promu usadowiło się jeszcze kilka sklepików warzywno- owocowych

Sfotografowałem dla was ceny warzyw i owoców. Kalkulowane za libro czyli za funt (około

pół kilograma) – znajdziecie je

oferowanych pamiątek dominowały malunki na płótnie – przeważnie egzotyczne

przystani promów w Bocas Town przycupnęły najlepsze hotele archipelagu. Nie

są to wieżowce ze szkła i stali, ale niskie, tradycyjne budynki oferujące klimatyzowane, duże pokoje. O

cenach nie będę pisać, bo przekraczają one możliwości budżetowego

– tanie hostele, takie jak na zdjęciu poniżej. Tu warunki są raczej prymitywne.

Ale płaci się tylko 8 dolarów za łóżko w zbiorowej sali bez klimatyzacji, a

lobby. Goście mogą wypożyczyć za dodatkową opłatą kajaki i rowery. Do takiej

instytucji warto jednak przywieźć swoją własną moskitierę i repelenty. Nie

warto odnaleźć w gęstym, zapuszczonym ogrodzie przy Calle 8 “samoobsługowy”

prymitywny pensjonat “Petra”. Single room z wiatrakiem kosztuje tu 13+3

dolarów. Aby dostać klucz trzeba dzwonić do administratorki na numer

jest mobilna. Na głównej ulicy prowadzącej od Municipalidad do przystani

promu stoją codziennie stare wehikuły, z których sprzedaje się hamburgery,

dużo supermarketów. Tyle, że – jak widzicie poniżej – trochę odbiegają one

swoją wielkością i wygładem od supermarketów Europy czy Północnej Ameryki.

Ale na zaopatrzenie tych uniwersalnych placówek handlowych nie można narzekać. Z reguły gdzieś na

froncie stoi w takim sklepie dobrze widoczny stojak z różnej wielkości butelkami rumu.

Najwyraźniej jest to tutaj artykuł pierwszej potrzeby  🙂 

Przykładowe ceny z 2017 roku: Tuzin jaj 1,75, chleb 300g -1,25, banany –

przypadkowo trafiłem na remizę straży pożarnej. Tutejsi strażacy (czyli bomberos)

Parque odnajduję najskromniejszą katedrę katolicką, którą widziałem w moim

życiu – niestety jest zamknięta. Ale gdy przyjdę tu ponownie wieczorem okaże

się po rozmowie z miejscowymi, że tu, daleko od gwarnego świata od 8 lat

pracuje polski misjonarz – werbista, ksiądz Józef Gwóźdź. Dziwnym zbiegiem

okoliczności jutro wyjeżdża stąd na stałe do Panama City. Mam zatem tego

Okazało się przy okazji, że mamy wspólnych znajomych w Polsce (wybitnego

podróżnika rowerowego Piotra Strzeżysza) i na świecie (księdza Krzysztofa

rzadko odwiedzanych wyspach Bocas i to dziwnym zrządzeniem losu czy też

przygotowali wielką uroczystość w ozdobionej specjalnym transparentem

pojechał, a ja postanowiłem popłynąć na inne wyspy archipelagu (macie je na

mapce poniżej). Nieco większą i chyba najlepszą osiągalną, lecz niezbyt

dokładną mapkę Bocas del Toro znajdziecie

tutaj.

tę grupę wysp?  Nie jestem oczywiście dostatecznie zasobny, by wynająć dla

siebie łódź (watertaxi), ale nie było takiej potrzeby, bo miejscowe,

konkurujące ze sobą agencje oferują zbiorowe wycieczki w małych grupach.

9.30 zjawiłem się na przystani, by zapłacić 30 dolarów i wpisać się na listę

pasażerów. Dobrze, że pamiętałem numer swojego paszportu, który został w

hoteliku. Ciekawe, że łodzie wszystkich agencji wyruszają o tej samej porze

Gambit miała drewniane ławki, których twardość poczuliśmy, gdy tylko zaczęła

podskakiwać na falach. W cenę wycieczki wliczona była mała butelka wody i

jeden softdrink oraz wstęp do parku narodowego, do którego zaliczone są

niektóre wyspy. Bezpłatnie mogliśmy także korzystać ze sprzętu do

łodzi zabierają do dziesięciu osób. Rejs rozpoczął się od włożenia kamizelek

ratunkowych – takie są przepisy, które – jak się przekonałem nie muszą być

wcale respektowane, gdy tylko odpłynie się poza zasięg obserwacji

policjantów z Bocas. . Potem, odpływając mogliśmy sfotografować malowniczy

wyspy San Cristobal do Zatoki Delfinów. Zatoka ma brzegi gęsto zarośnięte

mangrowcami i ani jednej plaży. Ale to właśnie tu pokazują się butelkonose

delfiny. Nam ukazał się tylko jeden, wyskakując kilkakrotnie nad wodę.

Bardzo trudno fotografować te zwierzęta, bo nie sposób przewidzieć, gdzie

delfina-samotnika popłynęliśmy do restauracji zbudowanej na palach na krańcu

wysepki Cayo Bastimento. Tu zainteresowani wysiadają na 10 minut złożyć

zamówienie  na lunch, który będzie jedzony w drodze powrotnej (koszt posiłku

lunchu wrócili na łódź ruszyliśmy w kierunku widocznych na wschodzie dwóch

odosobnionych wysepek. To Cayos Zapatillos, czyli Buciki. Wszystkie łodzie z

turystami podpływają do większego Bucika, na którego całym obwodzie są białe

parku narodowego (zapłaciliśmy wszak po 10 dolarów za wstęp do parku) to nie

ma tu żadnego pomostu – wyskakuje się z łodzi po prostu do płytkiej wody.

Nie ma też żadnej informacji, ani toalet – jak trzeba, to idzie się “w

krzaki”. Nasz sternik zapowiada: -Za 2 godziny zabiorę was z tego miejsca –

jeszcze, że z przerwami na zdjęcia zatoczenie kręgu zabierze mi prawie 2