
Pobyt w Australii stworzył mi
szanse odwiedzenia ciekawych wysp leżących w niewielkiej odległości od tego
kraju i mających status terytoriów zależnych. Niestety zarówno na Cocos i
Christmas Islands leżące na Oceanie Indyjskim jak i na Norfolk na Pacyfiku
można się z macierzystego kraju dostać jedynie drogą lotniczą. Kolejną
niespodzianką był fakt, że najtańsze bilety sprzedawane są jedynie w
Australii i to w postaci pakietów “przelot + hotel”. Brak realnej
konkurencji nie wpływa korzystnie na oferowane ceny, które osiągają
kulminację w okresie australijskich wakacji (grudzień – styczeń). Wszystko
to udało mi się ustalić po wielu godzinach szperania w internecie, po
korespondencji z agencjami i przedstawicielami linii lotniczych… Jak na
kieszeń trampa kwoty były wysokie, ale chęć zobaczenia nowych, niezwykłych
miejsc przesądziła o tym, że jednak poleciałem…
Tylko 2-3 razy w tygodniu startuje z
Perth w Zachodniej Australii niewielki samolot odwiedzający wyspy Christmas
i Cocos. Do nazwy Cocos Islands – tej, która leży na Oceanie
Indyjskim miejscowi często
dodają nazwisko jej odkrywcy – kapitana Keelinga, aby odróżnić ją od innych Wysp
Kokosowych rozsianych po świecie. Cocos (Keeling) Islands są typowymi,
cudownymi atolami porośniętymi kokosowym gąszczem. Tak wygląda
południowy atol z okna samolotu
podchodzącego do lądowania.
Był rok 1609 kiedy kapitan
William Keeling z Kompanii Wschodnioindyjskiej odkrył dla Europy te bajeczne
wysepki: porośnięte palmowym gąszczem dwa koralowe atole. W sumie wysepek
jest aż 27. Północny atol składa się z jednej tylko niezamieszkanej wyspy,
odległej aż o 24 kilometry od reszty archipelagu. Jest on parkiem narodowym,
– aby się tam dostać trzeba dysponować własnym jachtem i specjalnym zezwoleniem. Bajeczny kolor wody, pierścień rafy
koralowej otaczający atol, żywa zieleń palm – wszystko to sprawia, że już od
pierwszego spojrzenia widok Cocos Islands pokrywa się dokładnie z obrazami z
naszych snów o południowych morzach… Pod warunkiem, że świeci
słońce… Bo jeśli niebo jest pochmurne to czar niestety pryska, a w
krajobrazie dominuje smutny szaro-zielony kolor. Dla mnie – jak
widzicie słońce zaświeciło…


Na Cocos Islands nie znajdziecie niestety
schroniska młodzieżowego ani innej “backpackers accommodation”… Najtańszą
noclegownią jest motel mieszczący się w kilku czystych baraczkach niemal
naprzeciwko terminalu lotniska. Instytucja nie ma żadnego szyldu, a jej
recepcja ulokowała się w oddzielnym budyneczku sąsiadującym z terminalem, co nieco
dezorientuje przybysza. Tu właśnie, pod tą rozłożystą palmą mieszkałem
podczas mojego pobytu na Cocos. Cała
skromna baza
noclegowa archipelagu rozlokowana jest w pobliżu lotniska na West Island. Są
to głównie bungalowy i małe lodges – nie ma tu żadnych wielkich, betonowych
hoteli. Niestety zamieszkanie w tym kokosowym raju jest drogie: najtańszą
opcją są standardowe pokoje w Cocos Beach Motel – naprzeciwko terminalu
lotniska – tel. 9162 6630 – od 80 AUD za pokój dwuosobowy z łazienką,
lodówką, telewizorem i utensyliami do parzenia kawy/herbaty.
Główne atrakcje tej większej wyspy
West Island to oczywiście ocienione palmami plaże: oceaniczna Trannies Beach na północy
wyspy i South End Beach na południu – od strony laguny. Do pierwszej
dojechać można autobusem.
Publiczna komunikacja funkcjonuje
tu tylko na West Island. Jedyna linia autobusowa prowadzi od terminalu lotniska aż
do przystani na końcu wyspy, skąd odpływa prom na drugą zamieszkaną wyspę – Home Island. Do niedawna przejazd tymi
autobusikami był bezpłatny, teraz wprowadzono bilety – po .0,5 AUD za przejazd
dowolnego odcinka. Bilety sprzedaje kierowca.

Rolę centrum kulturalnego i
towarzyskiego pełni Cocos Island Club – zorganizowany w przeciwcyklonowym
schronie obok terminalu lotniska. Tu po godzinie 17.00 spotykają się miejscowi i
nieliczni turyści. Bar jest bardzo dobrze zaopatrzony, a ceny trunków
dwukrotnie niższe niż w Australii (Cocos Islands są strefą wolnocłową). Naprzeciw terminalu
lotniska – po drugiej stronie pasa startowego jest stacja meteo, której
pracownicy chętnie przyjmują gości i opowiadają o swojej pracy oraz o
największej pladze pogodowej tego regionu: cyklonach. A gdy słońce da się
wam we znaki
warto pamiętać, że dwa dni w tygodniu w godzinach popołudniowych czynna jest
dobrze zaopatrzona biblioteka średniej szkoły.

Kokosowy gąszcz na południowym
atolu. Wyspy Kokosowe pozostawały
bezludne aż do 1825 roku, gdy osiedlili się tu pierwsi Anglicy. W dwa lata
później pojawił się ze swoja rodziną niejaki John Clunies-Ross zakładając
plantacje palmy kokosowej i sprowadzając, głównie z indonezyjskich wysp
malajskich robotników do pracy przy pozyskiwaniu kopry. Kolejne pokolenia
rodziny Clunies-Ross – „kokosowych królów” rządziły na wyspach aż do 1978
roku, kiedy to ich posiadłości zakupił rząd Australii. Chodziło oczywiście
nie o palmy, ale o strategiczne położenie wysp i lotnisko.
Spadek światowego
zapotrzebowania na koprę w drugiej połowie XX wieku sprawił, że jej
pozyskiwanie i sprzedaż przestało być opłacalne. W następnych
dziesięcioleciach plantacje palm mocno zarosły, ale wciąż są
bardzo malowniczym elementem tutejszego krajobrazu. Jedynymi źródłami
przychodu mieszkańców są dziś dotacje australijskiego rządu i rozwijająca
się nieśmiało turystyka.
Zaskoczeniem dla przybysza jest fakt,
że osiedla są tu tylko na
dwóch wysepkach południowego atolu: na West Island mieszka dziś około 120
białych rezydentów, a na Home Island – blisko 600 potomków malajskich
robotników.
Cocos Island ma do
zaoferowania turystom typowe atrakcje Południowych Mórz: plaże, nurkowanie
ze snorkelem i diving. Łowienie ryb i wycieczki łodzią po rozległej lagunie
( ma ona wymiary 15 na 12 km). Bezludne motus otaczające lagunę są miejscem
gniazdowania wielu morskich ptaków, które obserwują i fotografują
przyjeżdżający tu amatorzy birdwatchingu. Na oceanicznej plaży za stacją
kwarantanny od kwietnia do października są dobre warunki do uprawiania
surfingu. Turystyczny biznes na Cocos dopiero
raczkuje. Mała częstotliwość i pojemność samolotów przylatujących z
Australii, skromna i droga baza hotelowa sprawiają, że turystów spotyka się
tu niewielu – ale to chyba dobrze, bo dzięki takiej właśnie sytuacji ten rajski zakątek zachowuje swoją
atmosferę i urodę. Nie ma tu luksusowych “resortów” z tłumami turystów jak
na Malediwach i klimatyzowanych restauracji z wyszukanym menu.


Jak zwiedzać atol? Łodzią lub
motorówką! Brodaty Geoff (co wieczór
można spotkać go w klubie) oferuje wycieczki po lagunie motorową łodzią z
przeszklonym dnem. Podczas takiej tury odwiedza się z reguły maleńką Prison
Island z kępą palm, plaże na Direction Island i miejsca odpowiednie dla
snorkelingu. Koszt całodziennej wycieczki to 50-80 AUD – w zależności od
ilości uczestników. Podobną ofertę rozszerzoną o diving ma konkurent – firma
Cocos Dive – tel. 9162 6515. Te same firmy mogą wypożyczyć rower lub
samochód, aby turysta mógł przemierzyć na własną rękę 12 kilometrów tutejszych dróg.
Na zdjęciu obok: Direction Island
A to Prison Island. Nikt nie potrafił
sensownie wytłumaczyć pochodzenia nazwy tej wysepki. Wśród palm nie ma
śladów jakiegokolwiek więzienia. Nawet gdyby wysepkę używano jako miejsce
odosobnienia to więźniowie bez trudu mogli by uciec stamtąd – aby w porze
odpływu dostać się na sąsiednie wyspy trzeba przepłynąć tylko
kilkadziesiąt metrów…


Laguna na Cocos jest
dostatecznie głęboka, aby mogły do niej wchodzić małe jachty. Kotwicowisko
znajduje się w jej północnej części – naprzeciw Direction Island. Na
Direction Island znajdziecie najładniejszą plażę archipelagu. Aby ułatwić
mieszkańcom dostęp do tego miejsca promowa motorówka w soboty rano i po
południu dopływa do małego mola na tej wysepce. Przez gęstwinę Direction
Island poprowadzono kilka krótkich pieszych szlaków (mapkę udostępnia biuro
informacji). Obok małego mola na turystów czeka tu piknikowa wiata ozdobiona
pamiątkami z jachtów i zbiornik z deszczówką, ale wszelkie napoje trzeba
przywieźć ze sobą. Uwaga: słońce operuje tu bardzo silnie, łatwo o
poparzenia – niezbędny staje się kapelusz, sunscreen i T-shirt – szczególnie podczas
pływania ze snorkelem.
Wyspy leżą w strefie klimatu tropikalnego,
z rozpiętością temperatur od 18 do 33 stopni. Nocą temperatury rzadko
spadają poniżej 23 stopni. Duża wilgotność powietrza dokucza przez cały rok. W
okresie od października do kwietnia mogą tu wystąpić cyklony.
Na Home Island
popłynąłem promem kursującym z West Island i
(tak naprawdę jest to duża motorówka z klimatyzowaną kabiną). Opłata za
jeden przejazd promem wynosi 2 AUD – prom kursuje od świtu do zmroku i jest
skomunikowany z autobusem.
Szczegółowy rozkład autobusu i promu wywieszony jest w terminalu lotniska,
można go także dostać w biurze informacji turystycznej.
Home Island. Ta wyspa, zamieszkana
wyłącznie przez Malajów warta jest całodniowej wycieczki. Jeśli wy
przypłyniecie tu w
środę, to warto będzie poczekać do wieczora, gdy otworzą tutejszą rodzinną
restaurację ze specjałami azjatyckiej kuchni (w środowy wieczór dla amatorów
takich potraw jest specjalny dodatkowy, wieczorny kurs promu z Home Island
na West Island).
Niestety, trudno na Home
Island dopatrzyć się folkloru. Rząd australijski zafundował mieszkańcom
stojące w rzędach bliźniacze, współczesne domki, ulice brukowane betonową
kostką i quady, które nie bardzo mają się gdzie rozpędzić.


Malajowie wiodą
tu spokojne, bezstresowe życie, a ich jedynym tradycyjnym zajęciem jest
łowienie ryb. Na Home Island mają sklep z artykułami spożywczymi i
bezalkoholowym winem, nowoczesną szkołę podstawową, pocztę i kilka małych
meczetów. Obok warsztatów jest muzeum z eksponatami z różnych
okresów. Wstęp jest bezpłatny. Są tam malajskie stroje i lalki, łodzie, stare zdjęcia i popiersia
kolejnych „kokosowych królów”. Zwróćcie tam uwagę na stary drewniany prom
(ustawiony przed budynkiem), który kiedyś kursował między West Island i Home
Island.
Położenie prawej ręki na sercu to gest
serdecznego pozdrowienia. Byłem zaskoczony – przecież widzieli mnie pierwszy
raz w życiu!…
Odwiedziłem szkołę na Home Island. Szkoła
jest doskonale wyposażona – uczą australijscy nauczyciele przebywający
na Cocos na rocznych kontraktach. Mają do pomocy Malajkę, która pośredniczy
między uczniami i nauczycielami w przypadku trudności językowych. Malajskie dzieci mają tam takie warunki do
nauki jakich nie ma wielu ich rówieśników w Australii. Gdy dorastają
zaczynają jeździć codziennie promem i autobusem do średniej szkoły na West
Island. Na zdjęciu – Pani sekretarka – wprawdzie w malajskim stroju, ale
mówiąca doskonale po angielsku.


Meczet na Home Island- jedna z
nielicznych budowli, które nazwać można zabytkami.
Malajowie zamieszkujący
wyspę są gościnni i sympatyczni, ale konserwatywni w stylu swojego życia. O
ile na West Island do klubu czy na pocztę można przyjść w kostiumie
kąpielowym i nikogo to nie zdziwi, o tyle wybierając się na Home Island
trzeba ubrać się stosownie do islamskiej tradycji: szorty, a u pań także
odkryte ramiona i odważne dekolty nie są tu mile widziane…


Na cyplu wyspy od strony laguny
stoi „Oceania House” – pusta, ale wciąż jeszcze dobrze zachowana
rezydencja „kokosowych królów”. Wokół niej stary, zapuszczony park z
wysokimi drzewami i opuszczony budynek dawnej szkoły. Całość kupił podobno
jakiś australijski milioner, ale na razie nic tu się nie dzieje…
Na północnym krańcu Home Island
znajdziecie cmentarz z grobami kolejnych “kokosowych królów”
– panów wyspy. Po drugiej stronie alei na tym samym cmentarzu obejrzeć
można ciekawe, współczesne nagrobki malajskiej społeczności wyznającej
islam.


Na West Island w zwykłym, skromnym domu mieszkają wciąż potomkowie kokosowych królów.
Prowadzą małą firmę budowlaną. Odwiedziłem ich i jak widzicie
pozwolili się nawet sfotografować. Oto John Clunies-Ross VI i jego
syn Joe Clunies-Ross VII.
Wróciłem na West Island… Ten okazały
kokos wisiał na palmie obok mojego bungalowu. Trochę z przekory któregoś
wieczoru zerwałem go i poszedłem do klubu, gdzie siedziała śmietanka
towarzyska wyspy pytając wszystkich po kolei, czy mogą mi pomóc otworzyć
tego kokosa. -Przecież jesteśmy na Wyspach Kokosowych!. No i wyobraźcie
sobie, że nikt z białych rezydentów (nawet rosły policjant) nie wiedział,
jak się do tego zabrać! Paradoks… Śmiała się z niego także
dziewczyna w biurze informacji:
małe biuro
Cocos Island Tourism Association zlokalizowane jest jakieś 200 m na południe
od terminalu. Tel. +61 8 9162 6790. Dodatkowe
informacje znajdziecie w internecie:
www.cocos-tourism.cc
A kilka stanowisk internetu zorganizowano w centrum telekomunikacyjnym obok poczty (pawilon obok
terminalu lotniska). Opłata wynosi 5,50 AUD za pół godziny.


INFORMACJE PRAKTYCZNE
Wielką
zaletą tego miejsca jest brak tłumów turystów. Garstka stałych mieszkańców
też jest tak mała, że miejscowe instytucje – np. poczta otwierane są tylko w
niektóre dni tygodnia (pon, wt i czw 8.15-10.45). Podobnie bank: wtorki i
czwartki 7.30-13.00. Sklep czynny jest wprawdzie we wszystkie dni robocze,
ale tylko do 15.00. Przykładowe ceny: chleb 0,5 kg – 3 AUD, duża bułka – 1,
puszka rybek – 4, puszka lub butelka coli – 1,20, kostka masła 2,30, piwo w
klubie – 2,50. Jedyna restauracja na West Island: “Tropika” – naprzeciw
terminalu otwierana jest tylko w porze posiłków (7-9, 11-13, 18-20). Warto
wiedzieć, że jeśli miejscowi mówią lub piszą o „charter days” to chodzi o te
dwa dni w tygodniu, kiedy przylatuje samolot (nazywany czarterem). Wtedy na
krótko otwierają sklepik z pamiątkami i kawiarnię na lotnisku.

