Wojtek Dabrowski – XII Pętla wokół globu część 1: Sri Lanka (12th0.htm)

Pierwszy dłuższy postój zaplanowałem właśnie na Sri Lance. Polacy wciąż

jeszcze potrzebują wizę udając się do tego kraju. Ale tą wizę – w formie

elektronicznej można uzyskać dziś nie wychodząc z domu – wypełniając

formularz na internetowej stronie i płacąc 30 dolarów kartą kredytową.

Lotnisko w Colombo nie imponuje ani rozmiarami, ani architekturą, ani

poziomem obsługi. Odczekałem prawie godzinę zanim na taśmie zobaczyłem

plecak i w końcu wyjechałem bezpłatnym

wózkiem bagażowym przed terminal widoczny na zdjęciu obok. Po styczniowych chłodach Polski uderzyła we mnie

Jak dostać się z lotniska do centrum miasta? Zagraniczny turysta nagabywany

jest przy wyjściu przez tłum taksówkarzy. Lepiej jest ich zignorować, a

przed terminalem skręcić w lewo i naprzeciwko parkingu odnaleźć taki autobus

jak na zdjęciu obok. Za cenę zbliżoną do ceny miejskiego autobusu, który

staje przy przelotowej ulicy o 150 m dalej to klimatyzowane cacko zawiezie

przesiadłem się na miejski autobus nr 100, jadący wzdłuż wybrzeża na południe – do

satelickiego miasteczka Mount Lavinia. Nie chciałem mieszkać w zatłoczonym i

hałaśliwym centrum. Mount Lavinia okazała się niewielką wczasową

miejscowością rozciągniętą wzdłuż przelotowej szosy. Przy tej szosie,

będącej jednocześnie główną ulicą

spotkacie hotele (zdjęcie poniżej), ale podobnie jak w Indiach nazwa “hotel”

nie oznacza wcale, że oferują tam miejsca noclegowe. Często jest to tylko

Hoteliki i pensjonaty Mount Lavinia ukryte są w wąskich uliczkach między

przelotową szosą i plażą. Wybór jest duży, wiele z nich zarezerwować można np. przez booking.com. Ale ja znalazłem sobie przytulne miejsce, które

bardzo polecam: rodzinny pensjonat Lavinia Beach Hostel (nie pomylcie z

Colombo Beach Hostel, który jest nieopodal) Pokoik single z łazienką

kosztuje tu 1750 rupii, a double – 3900. Za jednego dolara dają około 130

rupii. Wliczone w cenę jest korzystanie z sieci wi-fi, a także poranna kawa

lub herbata. Jeżeli jadąc w interior macie zbyt dużo bagażu, to można tu go

zostawić na kilka dni – bez dodatkowych opłat. Duża butelka piwa z lodówki

miałem jakieś 100 metrów. Aby dostać się

z mojego pensjonatu na plażę trzeba było przeciąć dwutorową linię kolejową Colombo – Galle. Kilkanaście razy dziennie kursują tędy mocno sfatygowane

pociągi, dające alternatywną możliwość dotarcia do centrum Colombo. Bilet

(sprawdzany przy wejściu na peron i przy wychodzeniu z peronu na końcu

podróży) kosztuje zaledwie 15 rupii. Standard

Mount Lavinia kusi nie tylko białym piaskiem i czystą, ciepłą wodą, ale pozwala

także podziwiać  wspaniałe zachody słońca. Wzdłuż niej ciągnie się łańcuch

mojego pobytu w styczniu nie było tam tłumów to powinniście być przygotowani

na to, że jest to miejscowość turystyczna ze wszystkimi tego statusu

konsekwencjami – będziecie nagabywani przez naganiaczy oferującymi

romantyczną (i odpowiednio drogą) kolację w restauracji, masaże, pamiątki itd. Trzeba

się nauczyć grzecznie i stanowczo odmawiać. Dla turystów przylatujących na Sri Lankę konkurencyjną dla Mount Lavinia pobytową miejscowością  jest

Hikkaduwa. Ma tą zaletę, że jest położona zaledwie kilka kilometrów od

międzynarodowego lotniska. Ale tamto miejsce jest jeszcze bardziej

najdroższym hotelem w Mount Lavinia jest stary, kolonialny Mount Lavinia

Hotel. Biały budynek wzniesiono w 1806 roku na cyplu

zamykającym plażę od południa, tuż obok stacyjki kolejowej Mount Lavinia.

Był rezydencją Sir Thomasa Maitlanda – brytyjskiego gubernatora Cejlonu, który zakochał się w

Portugalsko-Syngalezkiej tancerce o imieniu Lovinia. I od jej imienia nazwał

swoją rezydencję, nazwę przyjęło potem całe powstałe wokół niej miasteczko.

Sir Thomas nie mógł jawnie romansować z Lovinią, bo należała do najniższej

kasty. Spotykali się dzięki istnieniu podziemnego tunelu łączącego

rezydencję z domem, w którym mieszkała tancerka. Romans skończył się, gdy

gubernator podupadł na zdrowiu i po sześciu latach pobytu na Cejlonie wrócił

na zdjęciu doorman nosi tu jak sto lat temu korkowy hełm i białe

cypla, na którym zbudowano hotel otwiera się widok w kierunku północnym – na

przylegającymi do plaży krążył sprzedawca pieczywa. Cały towar trzymał w

oszklonej gablotce, zamontowanej na rowerowej rikszy. Za 70 rupii kupowałem

u niego 400-gramowy bochenek chleba. Po inne produkty musiałem wspiąć się na

główną ulicę. Tam można było kupić między innymi banany (160 rupii za

centrum Colombo. Pojechałem tam takim rozklekotanym autobusem za 50 rupii,

by zobaczyć, jak zmieniło się miasto w ciągu 20 lat – od mojego

wybrzeża wybudowano odcinek ładnej promenady. To miejsce nazywa się Galle

Face Green.  Przylegający do promenady trawiasty plac niegdyś był torem

wyścigów konnych, a dziś jest to miejsce

publicznych zgromadzeń – tuż przed moim przyjazdem odprawiał tam mszę papież

Franciszek. Na horyzoncie widać suwnice kontenerowego portu – przed laty ich

Colombo jest – jak mi się wydaje – dawny budynek parlamentu, mieszczący obecnie jakieś instytucje

rządowe i nazywany Sekretariatem (na zdjęciu poniżej). Często zapominamy, że

Sri Jayawardenepura Kotte z nowym 

Ale można je na pewno nazwać miastem ciekawym. Te ciekawostki ja znajdowałem

przede wszystkim w wąskich ulicach najstarszej części miasta. To tam toczy

się barwne życie azjatyckiej metropolii, z mobilnych kramów sprzedaje się

jaskrawopomarańczowe szaty buddyjskich mnichów. Według oficjalnych statystyk

najwęższych uliczkach przeciskają się hałaśliwe trójkołowe motocyklowe

riksze – tzw. tuk-tuki. Za krótki kurs biorą 100 rupii, ale od cudzoziemca

zajrzeć do różnych zakamarków w których toczy się normalne życie. Zaglądałem

więc często do wnętrz warsztatów rzemieślniczych, gdzie mogłem nie poganiany

przez nikogo posiedzieć, popatrzeć jak spod rąk tych prostych ludzi wychodzą

przedmioty, które można chyba nazwać artystycznymi. Tutaj na przykład

Lanki raz jeszcze – po 20 latach mogłem stwierdzić, że kolonialna twarz Colombo

powoli ulega zatarciu. Stylowe budynki z czasów brytyjskich skupione w kilku

ulicach w okolicy starego portu są po kolei wyburzane, a na ich miejscu

wyrastają wysokie, nowoczesne budowle z betonu i szkła. Może po prostu

znalazły się w takim stanie, że nie warto ich konserwować? Popatrzcie na tą

uliczkę na zdjęciu poniżej. To handlowa ulica na Slave Island pamiętająca czasy kolonialne.

Ma swój nastrój. Ale na dachy, w rynny i na balkony wdarła się już

tropikalna roślinność. Nikt nie dba o tą zabudowę. Niedługo będzie za późno,

sfotografować najciekawsze obiekty architektury sakralnej. Najstarszym zabytkiem Colombo wydaje się

być budynek Holenderskiego Kościoła Reformowanego (Dutch Reformed Church)

to Syngalezi wyznający buddyzm. Buddyjskich szkół i świątyń jest tutaj

mijałem schowany w bocznej uliczce meczet (zdjęcie obok) i kolorową

świątynię hinduistyczną. Islam pojawił się na wyspie razem z arabskimi

kupcami. Żenili się z miejscowymi pięknymi kobietami osiedlali się na

Colombo jest katedra Św. Łucji, kopulasta wieża ukryła się na tym zdjęciu za

najbardziej podobał mi się anglikański kościół Christ Church stojący w małym

przede wszystkim północną prowincję Jaffna, która podczas mojej pierwszej

wizyty w tym kraju w 1995 roku była niedostępna ze względu na toczące się tam walki. Na

początek jednak trzeba było dostać się na główny dworzec w Colombo.  Na

stację Mount Lavinia z mojego hostelu pomaszerowałem pieszo, najkrótszą

drogą czyli ścieżką prowadzącą  wzdłuż torów. W wilgotnym upale liczy

ale najpewniejszy jest ten, który pokazuje tylko najbliższy pociąg w danym

kierunku. Godzina wpisywana jest kredą na czarnym polu przez pana zawiadowcę

i stosownie do sytuacji łatwo korygowana. 4/50 należy odczytywać jako 16.50.

Pociąg do Colombo przyjechał (i odjechał) dziesięć minut przed czasem, co

zdaje się nikogo poza mną nie zdziwiło. Po około 25 minutach wjechaliśmy na

visit Jaffna province in the north of the island, which was closed during my first visit to Ceylon due

to the civil war. Two or three trains are departing each day to Jaffna from

jest niewielka i pamięta czasy kolonialne. Za widoczną na zdjęciu niepozorną fasadą (na lewym

jej krańcu jest pomieszczenie, gdzie odbywa się przedsprzedaż biletów)  kryje

się całkiem spora wiata z kilkoma peronami (zdjęcie poniżej). Porządku na

peronach pilnuje policja w mundurach khaki. Panie policjantki – jak sami

się martwić – wykupiłem go w biurze przedsprzedaży na stacji Fort zaraz po

przyjeździe do Colombo (w okolicach dworca zmieniałem wtedy autobus lotniskowy na

miejski i aż się prosiło, aby wykorzystać tę szansę). Miejsce w drugiej

klasie kosztowało tylko 800 rupii. Gdy podstawiali pociąg na peronie był już

spory tłum, ale nie było sensu się pchać – miałem przecież zarezerwowane

miejsce! Dochodziło południe, gdy wyruszyliśmy w

7-godzinną kolejową podróż. Za otwartym oknem przewijały się krajobrazy

turystyczne atrakcje Sri Lanki. Zdominowana przez Tamilów prowincja Jaffna

zajmuje północny kraniec wielkiej wyspy. Z Colombo na południowo-zachodnim

wybrzeżu (gdzie samolot symbolizuje jedyne międzynarodowe lotnisko Sri

Lanki) do Jaffny jest szmat drogi. Przez wiele lat można tam było dojechać

tylko autobusem. Miałem szczęście – zaledwie na kilka miesięcy przed moim

przyjazdem zakończono prace przy odbudowie ostatniego odcinka linii

kolejowej prowadzącej na północ i mogłem skorzystać z podróży pociągiem,

niewielka miejscowość Point Pedro, tam właśnie jest przylądek wyznaczający

najbardziej wysunięty na północ punkt Sri Lanki. Tam również udało mi się

narysowano latarnię morską wyznaczającą południowy kraniec Sri Lanki – to

Dendra, do której również dotarłem nieco później. Napisałem o tym miejscu w

w 7 godzin. Południowy odcinek szlaku kolejowego nie jest w najlepszym

stanie – wagonem podczas jazdy nieźle rzuca. Paradoksalnie o wiele lepsze

tory mają na północy – tam, gdzie trwała wojna domowa. Zniszczone podczas

walk tory i stacje zbudowano w wielu przypadkach od podstaw. Bałem się kupować jedzenie

roznoszone w pociągu w koszykach. Na lunch tego dnia miałem chleb

posmarowany… polską czekoladą, która w wysokiej temperaturze zamieniła się w

połączonym z resztą Sri Lanki długą i wąską groblą, nazywaną Elephant Pass.

wzrok świeżą, białą farbą. Przez większą część dnia jest tu pusto i cicho.

niepozornego

hoteliku

Treatooo Jaffna przy Kandy Road 41 (zdjęcie obok) miałem ze stacji 20

minut pieszo. Mało kto wie o istnieniu tej malej instytucji – dobrym punktem

orientacyjnym jest stojący obok, znacznie droższy Bastian Hotel. Za pokój z łazienką i klimatyzacją płaciłem

w Treatoo równowartość 23

dolarów, a dyrektor był tak zadowolony z wizyty cudzoziemca, że dołożył mi

do tego gratisowe skromne śniadanie. Sieć wi-fi nawet działała, ale trzeba

było przyjść z komputerem do recepcji, wokół której o każdej porze dnia i

Najbardziej ruchliwa część Dżafny to bazar, skupiony wokół tej starej

murowanej hali pokazanej na zdjęciu powyżej. W jego kramach handluje się

warzywami, owocami i inną żywnością. Ale są tutaj także małe zakłady

usługowe krawców, szewców czy fryzjerów. Kobiety paradują zazwyczaj w

Stoiska z prasą i książkami nie są dla nas przejawami egzotyki, choć w

Europie rzadko spotyka się takie widoki. Ale cuchnący z daleka sklep z

suszonymi rybami w którym pod sufitem zawieszone są na hakach niemal metrowe

Chrześcijanie są w Jaffnie drugą najliczniejszą grupą wyznaniową po

wyznawcach hinduizmu. W stolicy prowincji jest kilka całkiem ładnych

katolickich kościołów. Po lewej mamy kościół Saint James (Św. Jakuba) w którym trafiłem

na ślub (osobliwie wyglądały miejscowe katoliczki ubrane w tradycyjne,

barwne sari – takie stroje widziałem wcześniej tylko w hinduistycznych

świątyniach). Poniżej kościół St John the Baptist’s ( Św. Jana Chrzciciela) na Hospital Road. Mijałem go

Clock tower – wieża zegarowa w centrum miasta przypomina swoją architekturą raczej muzułmański meczet.

Kolonialna historia Dżafny rozpoczęła się w 1621 roku, gdy Portugalczycy

założyli tu stolicę swoich posiadłości. Zbudowali duży fort. W 37 lat

później miasto i twierdzę zdobyli Holendrzy i utrzymali je do roku

1796, gdy z kolei przejęli je Brytyjczycy. Od uzyskania niepodległości przez Ceylon

w 1948 roku Dżafna stała się widownią tarć między Tamilami i Syngalezami,

które doprowadziły w końcu do wybuchu walk i przerodziły się w wojnę domową. Zakończyła się

ona dopiero w 2009 roku. Przez kilka następnych lat władze Sri Lanki

wymagały od cudzoziemców specjalnych zezwoleń na podróż do Jaffny, ale to

rąk do rąk i doznał zniszczeń. Dziś jest odbudowywany i udostępniony do

zwiedzania. Moim zdaniem twierdza póki co znacznie efektowniej wygląda z

zewnątrz niż w środku, za murami. Oto zdjęcie bastionów fortu zrobione z

turystycznej, trudno dostać jakakolwiek mapę miasta, ja korzystałem z mapki

pochodzącej ze starego wydania przewodnika Lonely Planet. Szukając w centrum

miasta ciekawostek turystycznych natknąłem sie na dziwną betonową kolumnę.

To podobno SJV Selvanayakum Monument – pomnik wzniesiony ku czci założyciela

jest na pewno biały gmach biblioteki – Jaffna Public Library, którego budowę

rozpoczęto w 1933 roku (zdjęcie poniżej). W gmachu przechowują historyczne

hinduistycznych, uczęszczanych przez Tamilów jest w mieście  kilka.

Nazywają je tutaj kovilami. Przynajmniej trzy spośród nich

zasługują na uwagę. Perumal Kovil (na zdjęciu poniżej) wyróżnia się

wyjątkowo bogatą dekoracją rzeźbiarską głównej wieży. Świątynia jest nieco

Przy jednej z głównych ulic (KKS – Kankesanturai Rd) stoi znacznie mniejszy,

ale równie pięknie dekorowany Vaitheeswara Kovil. Z tej samej ulicy wchodzi

się przez niepozorna furtke do miejscowego meczetu, ale gdy tam dotarłem

wszystko było na głucho zamknięte. Podobno nieliczni muzułmanie wyjechali

hinduizm. Ten fakt i zdominowanie miejscowej administracji przez Syngalezów

z południa stały się przyczyną wieloletniej wojny domowej. Dumą i chwałą

dotarłem słońce chyliło się ku zachodowi wspaniale złocąc główną bramę – gopurę (zdjęcie poniżej). Ale przejście do wnętrza w tej gopurze było na

Tu, przed widocznym na zdjęciu poniżej płotkiem musiałem zostawić moje sandały, aby móc wejść

do środka. To normalne w kościołach wielu orientalnych wyznań. Ale jakież

było moje zdumienie, gdy okazało się, że oprócz butów muszę także zdjąć…

koszulę. Czegoś takiego jeszcze nie doświadczyłem, jak świat długi i

szeroki!  No trudno – złożona koszula zmieściła się w torbie… Szkoda,

że ten niezwykły nakaz stosuje się tylko do mężczyzn. Właściwie można to

Już od wejścia z użyciem teleobiektywu udało mi się “zajrzeć” do wnętrza

świątyni. Na wprost od wejścia był widoczny pozłacany portal wprowadzający

do sanktuarium. Tylko kapłanom wolno tam wchodzić. Wierni zatrzymują się

przed widoczną na zdjęciu barierką i przekazują ofiary półnagim kapłanom. Ci

Fotografowanie i filmowanie we wnętrzu świątyni jest z niewiadomych mi

powodów surowo zabronione. Ale gdy się tam znalazłem krużganki budowli były niemal puste i udało mi się

dzięki temu zrobić kilka zdjęć,  które można chyba uznać za unikalne.

Na środku prostokątnego dziedzińca zbudowano u basen do rytualnych kąpieli.

Kroniki mówią, że budowę pierwszej świątyni na tym miejscu rozpoczęto w 948

roku. Obecna postać świątyni pochodzi podobno w roku 1749.

Kolumnady krużganków są bardzo ozdobne i malowane na złoty kolor. Każda z

W narożnikach dziedzińca umieszczono kaplice, a na ścianach w krużgankach 

Drugiego dnia pobytu na północy kraju wybrałem się rozklekotanym publicznym

autobusem (na zdjęciu obok) do miasteczka Point Pedro – najbardziej

wysuniętej na północ miejscowości Sri Lanki. Taka przejażdżka to atrakcja

sama w sobie – jechałem jako jedyny turysta wśród pasażerów. Konduktor

wypisywał bilety (75 rupii w każdą stronę) przez kalkę na małych świstkach papieru, a silnik rzęził

sfotografować na wylotowej ulicy pomalowany złotą farbą pomnik miejscowego

Autobus kluczył podrzędnymi drogami odwiedzając wiele wiosek. Droga biegła

po groblach wśród jezior i mokradeł, ponad którymi szybowały stada wodnego

Od strony wschodniej do miasteczka (Point Pedro jest drugim co do wielkości

miastem Dżafny, mieszka tu dziś około 31 tysięcy ludzi) wjeżdża się przez

kamienną Bramę Celną, wzniesioną jeszcze w czasach gdy kraj okupowany był

W bramie celnej pobierano myto za towary wyładowywane na wybrzeżu i wiezione

W Point Pedro jest kilka tamilskich świątyń różnej wielkości. Najbardziej

Centrum miasteczka odsunięte jest od morza na około kilometr Kierując się ku

oceanowi spotkałem na drodze grupę uczniów na rowerach powracających ze

szkoły. Kraj jest ubogi, ale szkolne dzieci noszą jednolite stroje. Może by

gdzie przysłowiowy diabeł mówi dobranoc sklepy

są dobrze zaopatrzone: zarówno w miejscowe banany jak i importowane jabłka i

Na brzegu morza zastałem wiele wyciągniętych na piasek łodzi rybackich i

stojące od czasów portugalskich krzyże. To w kraju, gdzie dominują wyznawcy

Plaże osłonięte są pasmami koralowych skał. Tworzą one jak gdyby naturalne

falochrony, za którymi łodzie znajdują schronienie przed wysoką falą. Wśród

Współczesna łodzie wykonane są w większości z tworzyw. Ale nie zawsze tak to

było. Na tej samej plaży zobaczyć można resztki łodzi wykonanych z grubych

drewnianych bali. Na pewno były to solidne jednostki, ale ze zdumieniem

Tych nowych łodzi widziałem na plaży w Point Pedro na pewno ponad sto. W środku dnia na plaży było

pusto. Skwar wypłoszył ludzi. Ale i bez nich był to bardzo malowniczy

Złowione nad ranem ryby były już wypatroszone i pokrojone i suszyły się w

malowniczych palm doszedłem w końcu do miejsca, gdzie w cieniu pracowało

Okazało się, że naprawiają sieci. Scenka wzięta z codziennego życia prosiła

sie o fotkę. Na szczęście nie

mieli nic przeciwko temu, aby ich fotografować i filmować. Turystów widuje

Wąski pasek asfaltu (z dziurami) służy i pojazdom i pieszym i wałęsającym

się kozom.

Prowadzi wzdłuż plaży w kierunku przylądka, a którym zbudowano kiedyś

latarnię morską. Dziś latarnia, mająca 31 m wysokości już nie funkcjonuje, bo zastąpiła ją

ustawiona obok radiolatarnia. Szpeci ona niestety krajobraz. Obie latarnie –

stara i nowa stoją na terenie małej bazy marynarki wojennej, zajmującej

przylądek. Na zdjęciu poniżej widać także należący do bazy porcik. Był

zupełnie pusty. Oficjalnie obiektów bazy fotografować nie wolno. Ale kto tam

będzie pilnować samotnego cudzoziemca, który wałęsa się w tym zwalającym z

Fragment oceanu, który widać z plaży w Point Pedro to

Palk Straits – cieśnina oddzielająca Sri Lankę od Indii. Jest ona zbyt płytka dla

normalnych handlowych statków. W dodatku po zachodniej stronie przegradza ją

pas raf i skalistych wysepek nazywany Mostem Adama. Według hinduskiej

mitologii Most Adama został zbudowany przez legendarnego księcia Ramę, by

uratować jego małżonkę Sitę przed ścigającym ją Ravaną. Z tego powodu

projekty budowy kanału przecinającego “most” upadają. I dlatego w drodze z Dalekiego Wschodu do Kanału

Point Pedro znikają w końcu wyciągnięte na piasek rybackie łodzie urządzono

publiczną plażę, z placykiem zabaw dla dzieci. Z daleka można rozpoznać to

W wielu miejscach straszą tu ruiny budowli wzniesionych w czasach

kolonialnych. Były solidniejsze od tych, w których mieszka dzisiejsza

ludność Point Pedro. Można przypuszczać, że ich właściciele uciekli stąd,

20-milowy obszar piaszczystych diun. Najwyższe z nich mają blisko 100 metrów

wysokości. widać je na horyzoncie na zdjęciu poniżej. Eksploracja tego

obszaru jest jednak utrudniona, bo zorganizowana baza turystyczna tu nie

istnieje. A wyprawiając tam na własną rękę trzeba taszczyć ze sobą całą

Wracając wzdłuż plaży do centrum osady mijałem prymitywne, kryte strzechą

chaty rybaków. Przed jedną z nich bawiły się dzieci. Zażartowałem, a potem

wyciągnąłem aparat. Nagle otworzyła się bramka zagrody i ukazał się w niej

zwabiony naszym śmiechem ojciec rodziny. Co pan tu robi?  -Po co panu te

Ale lody nieufności szybko stopniały. Gdy przed płotem pojawiła się jego

żona z najmłodszą pociechą mogłem tą sympatyczną parę spokojnie

A potem sprytny średni chłopak zrobił mi pamiątkowe zdjęcie z rybakiem i

jego najstarszym synem. Rozstawaliśmy się w atmosferze “przyjaźni i

wzajemnego zrozumienia”. Mam nadzieję, że podobnie jak ja wspominają nasze